Τρίτη 21 Ιουλίου 2026

ΕΝΤΓΚΑΡ ΑΛΛΑΝ ΠΟΕ- ΛΟΡΔΟΣ ΒΥΡΩΝ - ΛΟΥΙ ΜΠΕΓΙΑΡΝΤ- ΣΚΟΤ ΚΟΥΠΕΡ

 

Ζωή- Τέχνη: ποια αντιγράφει ποια; 

Ο Έντγκαρ Άλλαν Πόε 1809- 1849 απόκοσμος, σκοτεινός, παραφυσικός έως μακάβριος, ορφανός σε νεαρή ηλικία, πάλεψε με την οικονομική αστάθεια και την προσωπική απώλεια της μητέρας του, εξερεύνησε τα βάθη των ανθρώπινων συναισθημάτων, φόβων και επιθυμιών και  μέσω της γραφής του έγινε δάσκαλος  της αστυνομικής μυθιστορίας. Ανησυχώντας , φιλοσοφεί:  

 “Έγινα τρελός, με μεγάλα διαστήματα φρικτής λογικής”. “Βαθιά μέσα σ’ αυτό το σκοτάδι κρυφοκοιτάζοντας, για καιρό στεκόμουν εκεί, αναρωτιόμουν, φοβόμουν, αμφέβαλλα, ονειρευόμουν όνειρα που κανένας θνητός δεν τόλμησε ποτέ να ονειρευτεί πριν”. “Όλα όσα βλέπουμε ή φαίνονται δεν είναι παρά ένα όνειρο μέσα σε ένα όνειρο” “Οι λέξεις δεν έχουν καμία δύναμη να εντυπωσιάσουν το μυαλό χωρίς τον εξαίσιο τρόμο της πραγματικότητάς τους”.“Για να ανυψωθεί η ψυχή, η ποίηση είναι απαραίτητη”.“Η επιστήμη δεν μας έχει διδάξει ακόμη αν η τρέλα είναι ή δεν είναι το μεγαλείο της νοημοσύνης”.

Ο Πόε της ταινίας του Σκοτ Κούπερ είναι ένας χαρισματικός νεαρός που θέλει να ταιριάξει, να αγαπήσει και να αγαπηθεί, μα εμπόδιο στις επιθυμίες του βάζουν η ιδιορρυθμία του χαρακτήρα του και η εμφάνισή του.  


Στο πρόσωπο του λακωνικού ντετέκτιβ Λάντορ, που επιστρατεύεται από τον διοικητή της Στρατιωτικής Ακαδημίας των ΗΠΑ για να λύσει τον φόνο ενός οπλίτη, ο Πόε φαίνεται να βρίσκει έναν φίλο, κάποιον διανοητικά ισάξιό του, αν και όχι ποιητή, όπως αυτός. Ο Λάντορ βασανίζεται εμφανώς από την απώλεια της κόρης του, με την αφοσίωσή του στην επίλυση του μυστηρίου να μοιάζει με αντιπερισπασμό.Ο Πόε, με τη σειρά του, έχει χάσει τη μητέρα του, με το πνεύμα της οποίας ισχυρίζεται ότι επικοινωνεί, και βρίσκει τον έρωτα στο πρόσωπο της πανέμορφης Λέα, κόρης του γιατρού της Ακαδημίας.

 Μήπως το όλο μυστικό της μυθοπλασίας και των φονικών, βρίσκεται στην ποίηση; 

ΛΟΡΔΟΣ ΜΠΑΫΡΟΝ 1788-1824 

Ο Λόρδος Μπάυρον ήταν γιος ενός τυχοδιώκτη και μιας ξεπεσμένης αριστοκράτισσας. Έζησε φτωχά παιδικά χρόνια και αντιμετώπιζε ρατσισμό επειδή κούτσαινε. Η γκουβερνάντα του τον κακοποιούσε... Ποιητής-επαναστάτης συνδύαζε  νόηση και πράξη... Στο play blue eye  tο καθοριστικό σημείωμα- μενταγιόν της κόρης του ντετέκτιβ Λαντόν  βρίσκεται μέσα στο βιβλίο του ΜΠΑΫΡΟΝ

''Ο Φυλακισμένος  του Σιγιόν''
 
"Αιώνιο Πνεύμα λεύτερο του αδέσμευτου Νού !
Λαμπρότατη στη φυλακή είσαι, Ελευθερία!
Γιατί κεί  -μέσα στην καρδιά έχεις για κατοικία-
Φίλου πιστού σου την καρδιά, πάντα αληθινού.
Κι όταν οι γιοί σου στα δεσμά αλύπητα ριχτούνε,
Στις αλυσίδες, στο υγρό κι ανήλιο δεσμωτήριο,
Νικά του κάθε θύματος η χώρα με μαρτύριο,
Και τ' όνομα της Λευτεριάς τ' αγέρια διαλαλούνε.
Σιγιόν! κελί σου έγινε ιερό θυσιαστήρι,
Βωμός οι άθλιες πλάκες σου, γιατί έχουν πατηθεί
Από τα πόδια πού ΄σκαψαν ακούσιο πατητήρι,
Του Μποννιβάρ, βαθαίνοντας την πλάκα την υγρή.
Είθε ποτέ του ο καιρός μη δυνηθεί να φθείρει
Ίχνη που πέμπουν στο Θεό μαρτυρική κραυγή.



 **** ΑΡΑΓΕ η λογοτεχνία, η ποίηση, ο κινηματογράφος  αντιγράφει την πραγματική ζωή ή η ζωή κι ο θάνατος είναι η μεγαλύτερη τέχνη;;;;; 
 
 
 

4 σχόλια:

  1. Το ωραίο σου κείμενο Αθηνά, με την φιλοσοφική θεώρηση γύρω από την ζωή και την Τέχνη και με τις πληροφορίες που μάς δίνεις για τους δύο μεγάλους τεχνίτες των λέξεων, με έκανε να σκεφτώ και πάλι την ποίηση.

    Η ποίηση είναι συμπύκνωση. Την σκέφτομαι σαν μια μαύρη τρύπα στο Σύμπαν. Τα ρουφάει όλα, τα συμπυκνώνει και τα κάνει ελάχιστα. Όμως, δεν χάνεται τίποτα. Όλα βρίσκονται σε εκείνη τη μαύρη κουκίδα μέσα στο αχανές Σύμπαν.
    Αλλά η ποίηση δεν συμπυκνώνει μόνο την εμπειρία. Την αποστάζει. Στην απόσταξη, δεν κρατάς όλα τα πέταλα των λουλουδιών, κρατάς την ουσία τους. Αυτό κάνει ο ποιητής. Δεν σου δίνει όλη τη ζωή στους στίχους του, σου δίνει εκείνο που απέμεινε όταν εξατμίστηκαν όλα τα περιττά. Παίρνει το άπειρο και το μετατρέπει σε ουσία. Ή, να το πούμε αλλιώς, αν όλος ο κόσμος είναι το σώμα μας, η ουσία του κόσμου βρίσκεται στην ψυχή.
    Αν η ποίηση λοιπόν είναι η απόσταξη της ανθρώπινης εμπειρίας, τότε οι στίχοι, αποτελούν το πιο πυκνό υλικό. Και αυτό είναι που φτάνει στον αναγνώστη

    Ένας άνθρωπος μπορεί να πει: «Σήμερα έχασα τη μητέρα μου. Έκλαψα όλη μέρα. Το σπίτι ήταν άδειο». Ένας ποιητής όμως μπορεί να γράψει: «Έμεινε το φλιτζάνι επάνω στο τραπέζι, άδειο, αλλά ακόμη ζεστό»
    Ξαφνικά δεν υπάρχει ούτε η μητέρα, ούτε ο θάνατος, ούτε το κλάμα.
    Κι όμως... υπάρχουν όλα. Σαν να πήρες ένα μεγάλο ποτάμι και να το έκλεισες μέσα σε μια σταγόνα…

    Βλέπεις Αθηνά, οι λέξεις του ποιητή είναι ισχυρές. Ο Μαγιακόφσκι είπε: «Ξέρω τη δύναμη των λέξεων, ξέρω τον κίνδυνο των λέξεων. Δεν είναι αυτές που κάνουν τα θεατρικά θεωρεία να χειροκροτούν. Είναι εκείνες που κάνουν τα φέρετρα να σπάζουν και ν’ ανοίγουν…»!

    Στην ερώτησή σου λοιπόν, θεωρώ πως η τέχνη δεν αντιγράφει τη ζωή· αποστάζει το νόημά της. Κι αν η ζωή και ο θάνατος είναι η μεγαλύτερη τέχνη, τότε η λογοτεχνία, η ποίηση και ο κινηματογράφος είναι οι τρόποι με τους οποίους ο άνθρωπος προσπαθεί να την κατανοήσει. Γιατί τελικά, η ζωή δημιουργεί, η τέχνη ερμηνεύει και ο θάνατος ολοκληρώνει το έργο.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. ΑΘΗΝΑ ΟΦΡΥΔΟΠΟΥΛΟΥ23 Ιουλίου 2026 στις 1:37 π.μ.

    Ο άνθρωπος γεννιέται στον κόσμο αυτό με τα χέρια σφιγμένα σε γροθιές σαν να θέλει να πει <> και φεύγει από τον κόσμο αυτό με τις παλάμες ανοιχτές σαν να λέει <> . 'Ολες οι τέχνες απαθανατίζουν αυτές τις δύο στιγμές ....

    ΑπάντησηΔιαγραφή