Δευτέρα 26 Ιανουαρίου 2026

ΣΑΡΚΟΦΑΓΟΣ ΣΙΔΑΜΑΡΑ-ΕΡΩΤΟΣ ΚΕΦΑΛΗ

 Η Σαρκοφάγος της Σιδαμάρας, ένα ρωμαϊκό μαρμάρινο ΓΛΥΠΤΟ  του 2ου αι. μ.Χ. θεωρείται η μεγαλύτερη σαρκοφάγος στον κόσμο καθώς έχει διαστάσεις: 3,13 Χ 3,81 Χ 2 μ. και  βάρος περίπου 32 τόνους. Ανακαλύφθηκε το 1882 στο χωριό Ambar(Ambararası) (αρχαία Σιδαμάρα) κοντά στο Ικόνιο της Τουρκίας,από τον Βρετανό στρατιωτικό πρόξενο Charles Wilson. Φιλοτεχνήθηκε στην αρχαία ελληνική πόλη Κιλικία - Ταρσό  κατά την αθηναϊκή τεχνοτροπία και εκτίθεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Κωνσταντινούπολης. 

Για ποια γυναίκα έγινε η σαρκοφάγος; 
Είναι ξαπλωμένη στο καπάκι της σαρκοφάγου όπου γράφει: ΚΥΡΙΑ

Εκτός από τον Έρωτα, απεικονίζονται άνδρας με ένδυμα φιλοσόφου, μια νεαρή γυναίκα,  γυναίκα με πέπλο ,γυναίκα με ένα δίσκο με φρούτα, γενειοφόρος άνδρας να κρατά μια περγαμηνή, σκηνή κυνηγιού, αρπακτικά, εκπαίδευση αλόγων, αρματοδρομίες και οι Διόσκουροι να κρατούν τα χαλινάρια των αλόγων τους! Ο Κάστωρ και Πολυδεύκης  τιμωρημένοι από το Δία, παρέχουν την σχέση μεταξύ του κόσμου των ζωντανών και του κόσμου των νεκρών, αφού ενώ ο ένας από αυτούς βρισκόταν επί της γης για 12 ώρες, ο άλλος τις ίδιες ώρες ήταν κάτω από την γη, στον κόσμο των νεκρών! 

Η σαρκοφάγος ξαναθάφτηκε κάτω
από την γη, γιατί ήταν πολύ βαριά για να την μεταφέρουν. Λίγο αργότερα έγινε κατανοητό ότι ήταν η κεφαλή Έρωτα, ένα από τα ανάγλυφα που αποσπάστηκαν από την σαρκοφάγο, και είχε μεταφερθεί στο Λονδίνο.

Η σαρκοφάγος, η οποία ξανα-ανακαλύφθηκε
από έναν χωρικό, στην Sidamara το 1898, αναφέρθηκε στο Μουσείο Hümayun, νυν
Αρχαιολογικό Μουσείο της Κωνσταντινούπολης.

Ως αποτέλεσμα των ερευνών του Οθωμανού ελληνικής καταγωγής αρχαιολόγου Osman Hamdi Bey στην περιοχή, η γιγάντια σαρκοφάγος αποφασίστηκε να μεταφερθεί στο Αυτοκρατορικό Μουσείο της Κωνσταντινουπόλεως. Μεταφέρθηκε δε, αρχικά από το Ereğli στο Ικόνιο, με 40 βουβάλια! Αλλά δεν υπήρχε βαγόνι που να μπορούσε να μεταφέρει αυτήν την γιγάντια σαρκοφάγο, ύψους περ. 3 μ.! Δεν υπήρξε θετική απάντηση στην αίτηση που υποβλήθηκε στην Οθωμανική Εταιρεία Σιδηροδρόμων! Τότε ορισμένα μέρη μιας ατμομηχανής αποσυναρμολογήθηκαν, τοποθετήθηκε κατάλληλη συσκευή στην οροφή της, και έτσι η σαρκοφάγος μεταφέρθηκε στην Κωνσταντινούπολη στις 3 Ιουνίου 1901..!

Το δε ανάγλυφο του Έρωτα… «δωρίστηκε»
από την Marion Olivia Wilson στο Μουσείο Victoria & Albert στο Λονδίνο το
1933 στην μνήμη του πατέρα της, Charles Wilson!

Την δεκαετία του 1930, ένα γύψινο αντίγραφο του κεφαλιού του Έρωτα τοποθετήθηκε στην γιγάντια σαρκοφάγο του Αρχαιολογικού Μουσείου της Κωνσταντινούπολης ως αποτέλεσμα των
διαπραγματεύσεων της Τουρκίας, με τους υπαλλήλους του Μουσείου Victoria &
Albert, η οποία δεν έπαψε ποτέ να ζητά τον επαναπατρισμό του από τους Άγγλους…

Με την έρευνα της αρχαιολόγου Şehrazat Karagöz, η οποία επανέφερε το θέμα στην ημερήσια διάταξη το 2010, το Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού και το Υπουργείο Εξωτερικών της Τουρκίας, πραγματοποίησαν συνομιλίες με το Μουσείο Victoria & Albert για να εκτεθεί η κεφαλή του Έρωτα
μαζί με την σαρκοφάγο του. Αποτέλεσμα των συναντήσεων μεταξύ του τουρκικού
υπουργείου και του διευθυντή του Μουσείου Victoria & Albert, Tristram Hunt,
και της ομάδας του, η κεφαλή του Έρωτα επανενώθη με την σαρκοφάγο. 

Με επιστημονικές μελέτες που πραγματοποιήθηκαν από κοινού από τους ειδικούς αναστηλωτές του Αρχαιολογικού Μουσείου της Κωνσταντινούπολης και του Μουσείου Victoria & Albert, η κεφαλή του αρχαίου θεού των Ελλήνων για τον Έρωτα, τοποθετήθηκε στην γιγάντια
σαρκοφάγο!!!


Η σαρκοφάγος, έργο του 250 μ.Χ., είναι πλέον ορατή στους επισκέπτες στην αρχική της μορφή. στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Κωνσταντινούπολης…



 



ΕΡΩΤΟΣ  ΚΕΦΑΛΗ 

Ασώματος κεφαλή. Ο Έρως ταξιδεύει.

Σε κουτί μέσα. Προσεκτικά. Σαν άρωμα πολύτιμο.

Θραύσμα του πάθους. Περνάει από ελέγχους αεροδρομίων.

Σκανάρεται, ίπταται, προσγειώνεται. Μεταφέρεται 

για να επανενωθεί. Να στηριχθεί σε ώμο ματωμένο. 

Εκεί, στης σαρκοφάγου τη γωνία.

Να θυμίζει για πάντα πως 

έρως χωρίς σώμα δεν γίνεται.