Σάββατο 4 Ιουλίου 2026

ΣΕΙΚΙΛΟΣ: Η πρώτη μουσική σύνθεση με επικούρεια σφραγίδα

 

Ο Επιτάφιος του Σείκιλου 200μ.Χ. ένα μικρό τραγούδι χαραγμένο σε μια μαρμάρινη κυλινδρική στήλη, έχει ύψος 40 εκατοστά και περιέχει στην κοινή ελληνική της ελληνιστικής εποχής ένα επίγραμμα δώδεκα λέξεων και ένα μέλος (τραγούδι) δεκαεφτά λέξεων μαζί με τη μουσική του. 

ΕΙΚΩΝ Η ΛΙΘΟΣ ΕΙΜΙ. ΤΙΘΗΣΙ ΜΕ ΣΕΙΚΙΛΟΣ ΕΝΘΑ ΜΝΗΜΗΣ ΑΘΑΝΑΤΟΥ ΣΗΜΑ ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΟΝ

 Εγώ η πέτρα είμαι μια εικόνα. Με έβαλε εδώ ο Σείκιλος ως διαχρονικό σήμα αθάνατης μνήμης

 Στη μέση υπάρχουν οι στίχοι του τραγουδιού μαζί με τα σύμβολα της μελωδίας, φρυγικού τύπου:  

 ΟΣΟΝ ΖΗΣ ΦΑΙΝΟΥ,
ΜΗΔΕΝ ΟΛΩΣ ΣΥ ΛΥΠΟΥ.

ΠΡΟΣ ΟΛΙΓΟΝ ΕΣΤΙ ΤΟ ΖΗΝ, 

ΤΟ ΤΕΛΟΣ Ο ΧΡΟΝΟΣ ΑΠΑΙΤΕΙ. 

Όσο ζεις λάμπε,

 καθόλου μη λυπάσαι. 

Για λίγο διαρκεί η ζωή, 

ο χρόνος απαιτεί την πληρωμή του.

Στο κάτω μέρος της στήλης διαβάστηκε  στην αρχή ως μία αφιέρωση: ΣΕΙΚΙΛΟΣ ΕΥΤΕΡ(-ΠΗΙ) Ο Σείκιλος στην Ευτέρπη, αλλά δεν έγινε ποτέ κατανοητό εάν πρόκειται για τη σύζυγο, την ερωμένη, τη φίλη, την αδελφή, την κόρη του, ή τη Μούσα της μουσικής.  Τελικά όμως, λόγω της κομμένης και φθαρμένης  στήλης, είχε αφαιρεθεί και "σβηστεί" η εξής λέξη από την υποτιθέμενη "αφιέρωση" : "ΖΕΙ". Ως εκ τούτου, αποσαφηνίζεται ως: "ΣΕΙΚΙΛΟΣ ΕΥΤΕΡ(-ΠΟΥ) ΖΕΙ" (δηλ. "Ο Σείκιλος του Ευτέρπου ζεί").Ο Σείκιλος λοιπόν αφιερώνει την εν λόγω επιτύμβια στήλη στον ίδιο του τον εαυτό μεταθάνατον  "του Ευτέρπου", προφανώς πατρώνυμο, υπαινισσόμενος έτσι ότι ο ίδιος θα ζει αιώνια στην ανθρώπινη μνήμη.

ΥΣΤΕΡΟΦΗΜΙΑ  και  Επικούρεια η ευχή για  ηδονή της ζωής! 

Η επιτύμβια στήλη ανακαλύφθηκε το 1883 στην τουρκική πόλη Αϊδίνι σύγχρονο όνομα των αρχαίων Τράλλεων. Κατά τη διάρκεια της Μικρασιατικής καταστροφής του 1922 η στήλη χάθηκε και πολλά χρόνια αργότερα ξαναβρέθηκε σε έναν κήπο τουρκικού σπιτιού. Η ιδιοκτήτρια του σπιτιού είχε κόψει τη βάση της στήλης για να την χρησιμοποιήσει ως βάζο για λουλούδια, πράγμα το οποίο και φαίνεται να προκάλεσε και ορισμένη από την φθορά του κάτω μέρους της στήλης, σε συνδυασμό με το πέρασμα του χρόνου. Εκεί οφείλεται και η προαναφερθείσα παρεξήγηση μεταξύ των μελετητών, σχετικά με την κατεύθυνση της αφιέρωσης, όχι σε κάποια θηλυκή παρουσία, αλλά στον ίδιο τον Σείκιλο. Σήμερα η στήλη φυλάσσεται στο Εθνικό Μουσείο της Δανίας στην Κοπεγχάγη. Πιστά αντίγραφά του υπάρχουν σε διάφορα μουσεία.

ΝΑΟΣ ΑΠΟΛΛΩΝΑ-ΜΙΛΗΤΟΣ
Τα Δίδυμα/Βραγχίδαι βρίσκονται στα δυτικά παράλια της σύγχρονης Τουρκίας, στη θέση της νεότερης πόλης Didim, περίπου 20 χλμ. νότια από την αρχαία Μίλητο. Εκεί υπήρχε ιερό και μαντείο του Απόλλωνα, το οποίο συνδεόταν με τη Μίλητο μέσω ενός λιθόστρωτου δρόμου. Η Ιερά Οδός διερχόταν από ένα μικρό λιμάνι, τον Πάνορμο, απ’ όπου συνήθως κατέφθαναν οι ξένοι προσκυνητές του μαντείου. Το τελευταίο αυτό τμήμα της πομπικής οδού το στόλιζαν αγάλματα που χρονολογούνται στην Αρχαϊκή εποχή.Τα Δίδυμα αποτελούσαν ένα από τα μεγαλύτερα ιερά της Μικράς Ασίας. Περιλάμβανε ένα από τα πιο φημισμένα μαντεία του αρχαίου κόσμου, ανάλογης σημασίας με το μαντείο των Δελφών στην κυρίως Ελλάδα, ενώ ο ναός, που ήταν ευρύτερα γνωστός ως Διδυμαίο, ήταν από τα σημαντικότερα μνημεία της Αρχαιότητας. Μολονότι οι αρχαίοι συγγραφείς μνημονεύουν μόνο το ναό του Απόλλωνα, επιγραφικές μαρτυρίες και έργα τέχνης της Ελληνιστικής περιόδου και των Αυτοκρατορικών χρόνων υποδεικνύουν την ύπαρξη και άλλων λατρειών, μεταξύ των οποίων της Άρτεμης, του Δία, της Λητώς, της Εκάτης, της Αφροδίτης και της Τύχης.

Στις αρχές του 14ου αι. μ.Χ. η περιοχή περιήλθε στην κυριαρχία των Σελτζούκων Τούρκων.

Στη συνέχεια ένας σεισμός το 1493 κατέστρεψε το ναό του Απόλλωνα και το χωριό εγκαταλείφθηκε. Περίπου 300 χρόνια αργότερα στο χωριό επανεγκαταστάθηκαν Έλληνες, που χρησιμοποιούσαν τα σπασμένα αρχαία κτήρια ως λατομεία.


https://www.youtube.com/watch?v=hWLU4KAgLxM

Τα μεγάλα πνεύματα της εποχής μας όπως ο Τούρκος ΛΙΒΑΝΕΛΙ καλεί την Ελληνίδα ΜΠΕΤΤΥ ΧΑΡΑΥΤΗ κάτω από τον ίδιο παγκόσμιο ουρανό της μουσικής να σκορπίσει στα πέρατα του κόσμου τη μαγευτική χαρά της ζωής μέσα σε ένα μαγευτικό ιερό τόπο κορυφώνοντας τις αρχαίες νότες  για τη φθαρτή θνητή ζωή όλων των ανθρώπων. 





Τετάρτη 1 Ιουλίου 2026

ΣΤΑΥΡΑΚΗΣ ΣΤΑΥΡΟΣ, αχλύς

 

 ''Η λογοτεχνία είναι το μοναδικό μέρος όπου μπορούμε πραγματικά να χαθούμε και να βρεθούμε''  ΜΩΡΙΣ ΜΠΛΑΝΣΟ 

" Αυτός είναι ο άνθρωπος, η τόλμη που τολμά"  ΧΑΪΝΤΕΓΚΕΡ 

"Έτσι ο ποιητής.Σκληρός. Και να ζητάει τ΄ αδύνατα...νοιώθω να μαι γεμάτος, φορτωμένος με τόνους ανέμων, τσουβάλια Ιουλίων, καλαθούνες ανθέων...Τα μωβ ξεχειλίζουν.Τα σκούρα μού κόβουν τους αγκώνες.... ΕΛΥΤΗΣ (τα δημόσια και τα ιδιωτικά)  

Έθαψα τα χλωρά χαμόγελα με την ελπίδα ότι θα τα ξαναβρώ. Και άκουγα για μακροημέρευση και χαρά, για έρωτες σαν πλίνθους, και είχα αφήσει ένα τραγούδι για το τέλος. Και μέτρησα ένα ένα τα πετράδια της απόστασης του αναλλοίωτου αγγίγματος που θα πρόσφερε. Και έμεινα γιατί δεν υπήρχε εκείνος ο χρόνος που σάπιζε μέσα στα ατέλειωτα καλοκαίρια με τα υπέροχα τζιτζίκια στα μαλλιά....Αν να Ζήσω, θα υπάρξω 

  • ο πρώτος στίχος κάθε ποιήματος, ο τίτλος
  • με πολλά αποσιωπητικά κάθε τέλος 
  • η κάθε λέξη γένους ανυπεράσπιστου θαρρείς έτσι πετυχαίνεται ο εντυπωσιασμός στην ανάγνωση και στον ψίθυρο 
  •  η εξιχνίαση ιδαλγή του κάθε εαυτού αναγνώστη και αφηγητή  διαβάζοντας ή μάλλον στήνοντας μια συγχορδία   

  Ο ποιητής με  καταγωγή από τη μυστικιστική Σαμοθράκη γράφει:  

Θα καθίσω πάνω στα νησιά

Σαν το κοράκι με την αξίνα

Με τα μήλα των κήπων

Τα άστρα της υπερβολής

Στρυφνός από δέος  

Ο Σταυράκης Σταύρος μπορεί να κάνει τα κύρια, ονόματα-ουσιαστικά πολύ ουσιαστικά  και τα υποκοριστικά, επίθετα (του)  γιατί 

Έτσι δέεται η σιωπή

Ούτε Ναό ούτε στεριά λογίζει.  

 

 

Τρίτη 23 Ιουνίου 2026

ΠΑΡΑΛΛΗΛΟΙ ΒΙΟΙ ΜΑΡΤΥΡΩΝ (θρησκεία-λογοτεχνία) φιλοσοφική συμβουλευτική

 ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ  (Κατάδικος Κ. ΘΕΟΤΟΚΗ) - ΑΡΓΥΡΩ η πολύαθλη ασκήτρια 


Γιατί απλά κάποιοι άνθρωποι είναι τόσο πολύ ξεχωριστοί,
που αξίζει να ζεις, μόνο και μόνο για να τους συναντήσεις, κάποτε…Τ. Λειβαδίτης

Η τραγική ιστορία διαδραματίζεται στην αγροτική Κέρκυρα των αρχών του εικοστού αιώνα. Ένας γάμος χωρίς αγάπη (του Γιώργη Αράθυμου με την ωραία Μαργαρίτα), ένας έρωτας άνομος (της Μαργαρίτας με τον Πέτρο Πέπονα, τον γείτονά τους), ένας έρωτας ανομολόγητος και ουράνιος (του Τουρκόγιαννου, του υπηρέτη, που από παιδί λατρεύει βουβά τη Μαργαρίτα «σαν Παναγιά»).

Η πλοκή εμπλουτίζεται μ’ ένα φονικό (γιατί ο Πέπονας πρέπει να βγάλει τον Αράθυμο από τη μέση), και με την ενοχοποίηση του Τουρκόγιαννου. Έτσι, η ζωή των βασικών ηρώων μπορεί να συνεχίσει τους κύκλους της: Πάνω στον χρόνο, ο Πέπονας παντρεύεται τη Μαργαρίτα, αλλά όταν λίγο αργότερα οδηγείται στη φυλακή, για έναν ασήμαντο λόγο, ξαναβρίσκει μπροστά του τον Τουρκόγιαννο. 

Η Μαργαρίτα ξεχωρίζει ως μια γυναίκα που δεν χωρά στα όρια της εποχής της. Ανεξάρτητη, δυναμική και με έντονη προσωπικότητα, έρχεται σε σύγκρουση με μια κοινωνία που θέλει τις γυναίκες σιωπηλές και υποταγμένες. Διχασμένη ανάμεσα σε δύο άνδρες προσπαθεί να ανακαλύψει τι σημαίνει αληθινή αγάπη αλλά και ποια είναι η ίδια. Είναι η πιο τραγική φιγούρα της ιστορίας, σε έναν κόσμο όπου ο έρωτας μπορεί ταυτόχρονα να σώσει και να καταστρέψει. Ψυχή και Σώμα ψάχνουν τη λύτρωση, την αλήθεια, το δίκαιο. Ανομολόγητα πάθη έως εγκλήματα. Ζωή μαρτυρική!

Η Αργυρώ γεννήθηκε στην Κρήτη σ’ ένα χωριό έξω από το Ηράκλειο γύρω στα 1920. Αγαπήθηκαν μ’ έναν νέο, αλλά πριν προλάβουν να παντρευτούν κηρύχθηκε ο ελληνοϊταλικός πόλεμος. Το παληκάρι έφυγε και πολέμησε στην Αλβανία τους Ιταλούς. Μετά την συνθηκολόγηση κατέβηκε στην Κρήτη για να αγωνιστεί κι εκεί εναντίον των Γερμανών. Κάποια στιγμή βρίσκεται αιχμάλωτος των Γερμανών να οδηγείται προς εκτέλεσιν.

Η Αργυρώ αγέρωχη, περήφανη, όμορφη σαν θεά περνάει μπροστά τους και μία μία κατεβάζει τις κάνες των όπλων. Όλοι σαστίζουν. Ο στρατιωτικός υπεύθυνος της εκτέλεσης την φωνάζει μπροστά του. «Τι κάνεις εκεί; Τι θέλεις; «Ο αρραβωνιαστικός μου είναι εδώ. Ή θα τον ελευθερώσεις ή χτύπα κι εμένα!». Ο άνθρωπος υποκλίνεται. Τέτοιο θάρρος, τέτοια αφοσίωση δεν την έχει ξαναδεί. «Πάρ’ τον και φύγε!» της λέει. Με περίσσιο θάρρος αντιλέγει! «Όχι! Ή όλους ή στήσε με κι εμένα στον τοίχο!» και με τα λόγια αυτά προχωράει προς τους κατάδικους. Ο διοικητής έχει μείνει άφωνος. Οι στρατιώτες τους το ίδιο. Στέλνει μήνυμα στον ίδιο τον Φύρερ, ο οποίος εκφράζει τον θαυμασμό του και την επιθυμία του να γνωρίσει αυτή την ηρωική Ελληνίδα. Και χαρίζεται η ζωή σε όλους…Η Αργυρώ κι ο αγαπημένος της παντρεύονται. Αποκτούν ένα παιδάκι. Μετά την γέννα εκδηλώνεται η φοβερή λέπρα στην Αργυρώ. Πρέπει να αφήσει τον άντρα της, το νεογέννητο αγγελούδι της, το σπιτικό της, όλο το στήσιμο της ζωής της και να απομονωθεί στην Σπιναλόγκα, το νησί των καταραμένων. Την περιμένει η κοινή μοίρα αυτών των απόκληρων… Ο πατέρας μένει μ’ ένα λεχούδι στα χέρια. Αναζητάει τροφό για να του το αναστήσει και βρίσκει βοήθεια από μια γυναίκα στα Χανιά, στην άλλη άκρη της Κρήτης. Περνούν λίγοι μήνες. Η Αργυρώ νύχτα βουτάει στη θάλασσα και διασχίζει κολυμπώντας την απόσταση μέχρι την απέναντι στεριά. Έχει κάνει έναν μπόγο τα ρούχα της και τα έχει δέσει πάνω στο κεφάλι της. Περπατάει εφτά μερόνυχτα, μόνη, κρυπτόμενη για να μην την αντιληφθούν και την πετροβολήσουν, σχεδόν άσιτη και άποτη και κάποια στιγμή φθάνει στα Χανιά και βρίσκει το σπίτι της τροφού. Το βρίσκει έρημο. Κάθεται παράμερα στην αυλή και περιμένει. «Μόνο να μου πείτε αν είναι καλά το παιδί μου. Μόνο να το δω από μακριά!» τους λέει.«Το παιδί σου πέθανε χθες το βράδυ! Μόλις το κηδέψαμε, ερχόμαστε από τα μνήματα». Μαζεύει τα συντρίμμια της, τον πόνο της και παίρνει το δρόμο της επιστροφής. Περνούν λίγα χρόνια.Εκείνη πάντα στην Σπιναλόγκα. Παίρνει μήνυμα από τον άντρα της πως θέλει να παντρευτεί. Εκείνος είναι νέος και δεν υπάρχει καμιά ελπίδα σωτηρίας και επιστροφής για την Αργυρώ. «Μ’ όλη μου την καρδιά και την αγάπη μου!», του απαντάει. Και την ημέρα του γάμου κάνει πάλι την ίδια παράτολμη ενέργεια. Βγαίνει κολυμπώντας και παρευρίσκεται στο γάμο, πάλι από μακριά. Κι όταν τελειώνει το μυστήριο πλησιάζει τη νύφη και της φωνάζει «Έχεις καλόν άντρα. Να τον αγαπάς!…» και της αφήνει και το δώρο της, ένα χρηματικό ποσό που το μάζεψε ψίχουλο-ψίχουλο από το επίδομα που της έδιναν. Και σε κάθε παιδί που γεννούσε αυτή η γυναίκα, έβγαινε με τον ίδιο τρόπο στη βάφτισή του κι άφηνε ένα δώρο, ό,τι μπορούσε η φτώχεια της να προσφέρει… Το 1957 το Λεπροκομείο της Σπιναλόγκα κλείνει. Έχει φθάσει κι εδώ το φάρμακο της λέπρας. Όσοι είχαν την νόσο σε πρώιμα στάδια θεραπεύθηκαν και επέστρεψαν στα σπίτια και στις οικογένειές τους. Οι παλιοί ασθενείς, στους οποίους είχαν προκληθεί ορατές ανεπανόρθωτες βλάβες και οι οποίοι ως επί το πλείστον είχαν ξεχαστεί και από τις οικογένειές τους, αν και θεωρούνταν ασφαλείς πλέον με την θεραπεία στην οποία είχαν και αυτοί υποβληθεί, μεταφέρθηκαν σε ειδική πτέρυγα του Νοσοκομείου Λοιμωδών Νόσων στην Αγία Βαρβάρα Αττικής. Εδώ η Αργυρώ θα γίνει μια ταπεινή διάκονος των πιο ηλικιωμένων ασθενών.  Μαζί με δυο-τρεις άλλες ομοιοπαθείς γυναίκες έπλεναν, καθάριζαν, περιποιούνταν και νεκροστόλιζαν, όταν ερχόταν η ώρα τους, τις λεπρές αδελφές.

 Αξιοσημείωτο είναι και το τάμα που είχαν από παλιά κάνει: «Κάνε, Θεέ μου, να βρεθεί το φάρμακο για τη λέπρα, όχι για μας, για τους νέους που χάνουν την αξιοπρέπεια και τη ζωή τους και δεν θα φάμε λάδι στον αιώνα!!!». Κι αφού βρέθηκε το φάρμακο έπρεπε να κρατήσουν την υπόσχεση. Και την κράτησαν. Και δεν έβαλαν λάδι στο στόμα τους. Και το Πάσχα για να κάνουν κατάλυση βουτούσαν το δάχτυλο, το κολοβωμένο απ’ την αρρώστια, στο λάδι της καντήλας και το ακουμπούσαν στα χείλη τους για να τιμήσουν την ημέρα την Ανάστασης χωρίς να πατήσουν τον όρκο τους.

η ψυχή είναι κάτι αγαθό και τα κρίματα μάς βαραίνουν, γι’ αυτό άγρυπνη εκείνη μας ανησυχάει στον ύπνο, ζητώντας τη λύτρωσή της …  ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ 

 

«Κύριε, δεν σου λέω τι να κάνης για μένα· κάνε ό,τι θέλεις. Εσύ μ’ έφερες στην ζωή, μέχρι τώρα με σκέπασες, με ευλόγησες· αξίωσέ με να δω φως παρακλήσεως».  ΟΣΙΑ ΑΡΓΥΡΩ