Πέμπτη 9 Ιουλίου 2026

ΧΑΡΑΜΙ -ΧΑΛΑΛΙ – ΟΥΜ ΧΑΡΑΜ


ΙΣΩΣ η Ουμ Χαράμ ήταν συγγενής ή νονά ή παραμάνα του προφήτη Μωάμεθ. Ο δεύτερος σύζυγος της ΟΥΜ ΧΑΡΑΜ, ο  Σαμίτ είχε πάρει μέρος στη μεγάλη αραβική επίθεση κατά της Κύπρου την άνοιξη του 647 μ.Χ. Ο αρχηγός της εκστρατείας, εμίρης της Συρίας, Μωαβίας συνοδευόταν από τη σύζυγό του Φακχιτάχ και ακολουθώντας το παράδειγμά του, οι αξιωματούχοι του πήραν επίσης μαζί τις συζύγους τους. Έτσι η Ουμ Χαράμ ακολούθησε τον Ουβάδα στην Κύπρο. Η αποβίβασή τους έγινε  κοντά στη σημερινή Λαρνακα.  Όταν αποβιβάστηκε στη ξηρά, η Ουμ Χαράμ ανέβηκε σε ένα μουλάρι για την μετάβασή της στα ενδότερα του νησιού. Βαδίζοντας όμως, πολύ σύντομα έπεσε από το ζώο και σκοτώθηκε. Ετάφη αμέσως στο ίδιο μέρος,  όπου αργότερα κτίστηκε το τέμενός της, ο γνωστός τεκκές Χαλά Σουλτάν . Η Ουμ Χαράμ θεωρείται άγια γυναίκα και θαυματουργός από τους Μωαμεθανούς από τους οποίους τιμάται ιδιαίτερα. Το τέμενος της Ουμ Χαράμ είναι γνωστό και με την ονομασία Τάφος της Αγίας Γυναίκας. Ο καθ’ αυτό τάφος της Ουμ Χαράμ, μέσα στο τέμενος, είναι σκεπασμένος με πράσινο βελούδο (το πράσινο είναι το χρώμα του Παραδείσου) και αποτελείται από τρεις ογκόλιθους. Οι ογκόλιθοι λέγεται ότι είχαν μεταφερθεί με θαύμα από μόνοι τους, από την Παλαιστίνη, ο δε ένας ορθώνεται στο κεφάλι της ενταφιασμένης, ο δεύτερος στα πόδια της και ο τρίτος αιωρείται πάνω από τους άλλους δυο. Πιθανότατα πρόκειται για προϋπάρχον προϊστορικό μνημείο που βρισκόταν στην περιοχή εκείνη (όπου υπάρχουν κατάλοιπα μεγάλης προϊστορικής πόλης) που χρησιμοποιήθηκε ως τάφος της Ουμ Χαράμ.

Χαράμ (αραβικά: حَرَام, arām) =απαγορευμένος/ ΑΜΑΡΤΊΑ  

Αναφέρεται είτε σε κάτι ιερό, στο οποίο απαγορεύεται η πρόσβαση στους ανθρώπους που δεν είναι σε κατάσταση καθαρότητας ή σε ένα κακό ως αποτέλεσμα σε «αμαρτωλή ενέργεια που απαγορεύεται να γίνει». Το Χαράμ είναι μία από τις πέντε Ισλαμικές εντολές الخمسة , al-ʾAkām al-amsa) που ορίζουν την ηθική της ανθρώπινης δράσης

Ουμ Χαράμ (694 μ.Χ.- Το Τραγούδι Των Βεδουίνων)

https://www.youtube.com/watch?v=pYvkexc82HM  Άλκης Αλκαίος,Μάριος Τόκας, Δημήτρης Μητροπάνος

... Βεδουϊνοι σε μια ράμπα με μονόχορδη ραμπάμπα ιστορούν την Ουμ Χαράμ ανηψιά λεν του Προφήτη που 'μοιαζε του αποσπερίτη και τραγούδαγε γλυκά.

https://www.youtube.com/watch?v=Aq368WxaYho

Μίμης Τραϊφόρος,Μιχάλης Σουγιούλ. Πρώτη εκτέλεση: Σοφία Βέμπο, η Βίκυ Μοσχολιού στον δίσκο «ΤΟ ΤΡΑΜ ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ»,1980.

Χαράμι να σου γίνουν τα ξενύχτια μου κι όλα τα δάκρυα μου που έχυσα ποτάμι κι οι τόσες πίκρες που για χάρη σου ετράβηξα  χαράμι να σου γίνουνε χαράμι.

Το ξέρω στη καρδιά τη σιδερένια σου πως δεν υπάρχει πια για μένα αγάπη δράμι και μετανιώνω γιατί όλες οι θυσίες μου χαράμι τώρα πήγανε χαράμι.

......................

Χαλάλ (αραβικά: حلال‎‎) σημαίνει κάτι το επιτρεπτό από τον ισλαμικό νόμο.

https://www.youtube.com/watch?v=2esRKjhn_cQ

Χαλάλι σου χαλάλι - Πόλυ Πάνου, Χρηστάκης, Γιάννη Παπαϊωάννου (1961).

Σε δείλιασε η φτώχια μου, και τα φτιαξες με άλλη. [Μα δεν πειράζει αγόρι μου, χαλάλι σου χαλάλι.] 

Το χρήμα είναι δύναμις, πάρα πολύ μεγάλη. [Κι αφού το επροτίμησες, χαλάλι σου χαλάλι.] 

Τη χρυσαφένια μου καρδιά, δεν θα τη βρεις σε άλλη. [Κι αντί κατάρα σου εύχουμαι, χαλάλι σου χαλάλι.]

Τέλ 

ΟΔΑΛΙΣΚΕΣ ΣΤΟ ΧΑΡΕΜΙ - ΠΑΛΛΑΚΙΔΕΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

Η λέξη χαρέμι από το χαράμ= αμαρτία

Οι παλλακίδες ήταν γυναίκες που διατηρούσαν μόνιμη ερωτική σχέση και συγκατοικούσαν με έναν άνδρα (συχνά παντρεμένο), χωρίς όμως να έχουν την ιδιότητα της νόμιμης συζύγου.

Ο θεσμός της παλλακείας ήταν κοινωνικά αποδεκτός σε διάφορους πολιτισμούς, αρχαία Κίνα, το Ισλάμ, αλλά και μεταξύ των Εβραίων επιτελώντας διαφορετικό ρόλο από τον γάμο.

Για έναν μουσουλμάνο αξιωματούχο, για το σουλτάνο,  το χαρέμι ήταν επίδειξη δύναμης, ανδρισμού και οικονομικής ευμάρειας.  Στην κλασική Αθήνα, οι παλλακίδες λειτουργούσαν ως νόμιμες ερωμένες ‘’Έχουμε τις παλλακίδες για την απόλαυση και τις συζύγους για να μας δίνουν νόμιμα τέκνα και να είναι πιστοί φύλακες του οίκου’’. 

ΧΑΡΑΜΙ ή ΧΑΛΑΛΙ στα ανθρώπινα πάθη;

Σάββατο 4 Ιουλίου 2026

ΣΕΙΚΙΛΟΣ: Η πρώτη μουσική σύνθεση με επικούρεια σφραγίδα

 

Ο Επιτάφιος του Σείκιλου 200μ.Χ. ένα μικρό τραγούδι χαραγμένο σε μια μαρμάρινη κυλινδρική στήλη, έχει ύψος 40 εκατοστά και περιέχει στην κοινή ελληνική της ελληνιστικής εποχής ένα επίγραμμα δώδεκα λέξεων και ένα μέλος (τραγούδι) δεκαεφτά λέξεων μαζί με τη μουσική του. 

ΕΙΚΩΝ Η ΛΙΘΟΣ ΕΙΜΙ. ΤΙΘΗΣΙ ΜΕ ΣΕΙΚΙΛΟΣ ΕΝΘΑ ΜΝΗΜΗΣ ΑΘΑΝΑΤΟΥ ΣΗΜΑ ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΟΝ

 Εγώ η πέτρα είμαι μια εικόνα. Με έβαλε εδώ ο Σείκιλος ως διαχρονικό σήμα αθάνατης μνήμης

 Στη μέση υπάρχουν οι στίχοι του τραγουδιού μαζί με τα σύμβολα της μελωδίας, φρυγικού τύπου:  

 ΟΣΟΝ ΖΗΣ ΦΑΙΝΟΥ,
ΜΗΔΕΝ ΟΛΩΣ ΣΥ ΛΥΠΟΥ.

ΠΡΟΣ ΟΛΙΓΟΝ ΕΣΤΙ ΤΟ ΖΗΝ, 

ΤΟ ΤΕΛΟΣ Ο ΧΡΟΝΟΣ ΑΠΑΙΤΕΙ. 

Όσο ζεις λάμπε,

 καθόλου μη λυπάσαι. 

Για λίγο διαρκεί η ζωή, 

ο χρόνος απαιτεί την πληρωμή του.

Στο κάτω μέρος της στήλης διαβάστηκε  στην αρχή ως μία αφιέρωση: ΣΕΙΚΙΛΟΣ ΕΥΤΕΡ(-ΠΗΙ) Ο Σείκιλος στην Ευτέρπη, αλλά δεν έγινε ποτέ κατανοητό εάν πρόκειται για τη σύζυγο, την ερωμένη, τη φίλη, την αδελφή, την κόρη του, ή τη Μούσα της μουσικής.  Τελικά όμως, λόγω της κομμένης και φθαρμένης  στήλης, είχε αφαιρεθεί και "σβηστεί" η εξής λέξη από την υποτιθέμενη "αφιέρωση" : "ΖΕΙ". Ως εκ τούτου, αποσαφηνίζεται ως: "ΣΕΙΚΙΛΟΣ ΕΥΤΕΡ(-ΠΟΥ) ΖΕΙ" (δηλ. "Ο Σείκιλος του Ευτέρπου ζεί").Ο Σείκιλος λοιπόν αφιερώνει την εν λόγω επιτύμβια στήλη στον ίδιο του τον εαυτό μεταθάνατον  "του Ευτέρπου", προφανώς πατρώνυμο, υπαινισσόμενος έτσι ότι ο ίδιος θα ζει αιώνια στην ανθρώπινη μνήμη.

 3ος αι. μ. Χ. ΥΣΤΕΡΟΦΗΜΙΑ  και  Επικούρεια η ευχή για  ηδονή της ζωής στις πρώτες νότες του κόσμου !!! 

Η επιτύμβια στήλη ανακαλύφθηκε το 1883 στην τουρκική πόλη Αϊδίνι σύγχρονο όνομα των αρχαίων Τράλλεων. Κατά τη διάρκεια της Μικρασιατικής καταστροφής του 1922 η στήλη χάθηκε και πολλά χρόνια αργότερα ξαναβρέθηκε σε έναν κήπο τουρκικού σπιτιού. Η ιδιοκτήτρια του σπιτιού είχε κόψει τη βάση της στήλης για να την χρησιμοποιήσει ως βάζο για λουλούδια, πράγμα το οποίο και φαίνεται να προκάλεσε και ορισμένη από την φθορά του κάτω μέρους της στήλης, σε συνδυασμό με το πέρασμα του χρόνου. Εκεί οφείλεται και η προαναφερθείσα παρεξήγηση μεταξύ των μελετητών, σχετικά με την κατεύθυνση της αφιέρωσης, όχι σε κάποια θηλυκή παρουσία, αλλά στον ίδιο τον Σείκιλο. Σήμερα η στήλη φυλάσσεται στο Εθνικό Μουσείο της Δανίας στην Κοπεγχάγη. Πιστά αντίγραφά του υπάρχουν σε διάφορα μουσεία.

ΝΑΟΣ ΑΠΟΛΛΩΝΑ-ΜΙΛΗΤΟΣ
Τα Δίδυμα/Βραγχίδαι βρίσκονται στα δυτικά παράλια της σύγχρονης Τουρκίας, στη θέση της νεότερης πόλης Didim, περίπου 20 χλμ. νότια από την αρχαία Μίλητο. Εκεί υπήρχε ιερό και μαντείο του Απόλλωνα, το οποίο συνδεόταν με τη Μίλητο μέσω ενός λιθόστρωτου δρόμου. Η Ιερά Οδός διερχόταν από ένα μικρό λιμάνι, τον Πάνορμο, απ’ όπου συνήθως κατέφθαναν οι ξένοι προσκυνητές του μαντείου. Το τελευταίο αυτό τμήμα της πομπικής οδού το στόλιζαν αγάλματα που χρονολογούνται στην Αρχαϊκή εποχή.Τα Δίδυμα αποτελούσαν ένα από τα μεγαλύτερα ιερά της Μικράς Ασίας. Περιλάμβανε ένα από τα πιο φημισμένα μαντεία του αρχαίου κόσμου, ανάλογης σημασίας με το μαντείο των Δελφών στην κυρίως Ελλάδα, ενώ ο ναός, που ήταν ευρύτερα γνωστός ως Διδυμαίο, ήταν από τα σημαντικότερα μνημεία της Αρχαιότητας. Μολονότι οι αρχαίοι συγγραφείς μνημονεύουν μόνο το ναό του Απόλλωνα, επιγραφικές μαρτυρίες και έργα τέχνης της Ελληνιστικής περιόδου και των Αυτοκρατορικών χρόνων υποδεικνύουν την ύπαρξη και άλλων λατρειών, μεταξύ των οποίων της Άρτεμης, του Δία, της Λητώς, της Εκάτης, της Αφροδίτης και της Τύχης.

Στις αρχές του 14ου αι. μ.Χ. η περιοχή περιήλθε στην κυριαρχία των Σελτζούκων Τούρκων.

Στη συνέχεια ένας σεισμός το 1493 κατέστρεψε το ναό του Απόλλωνα και το χωριό εγκαταλείφθηκε. Περίπου 300 χρόνια αργότερα στο χωριό επανεγκαταστάθηκαν Έλληνες, που χρησιμοποιούσαν τα σπασμένα αρχαία κτήρια ως λατομεία.

https://www.youtube.com/watch?v=hWLU4KAgLx 

Τα μεγάλα πνεύματα της εποχής μας όπως ο Τούρκος ΛΙΒΑΝΕΛΙ καλεί την Ελληνίδα ΜΠΕΤΤΥ ΧΑΡΛΑΥΤΗ κάτω από τον ίδιο παγκόσμιο ουρανό της μουσικής να σκορπίσει στα πέρατα του κόσμου τη μαγευτική χαρά της ζωής μέσα σε ένα μαγευτικό ιερό τόπο κορυφώνοντας τις αρχαίες νότες  για τη φθαρτή θνητή ζωή όλων των ανθρώπων.