θεατρικό αναλόγιο για το ΝΙΚΟΛΑΟ ΠΛΑΣΤΗΡΑ στο Φάρο της Παναγίας (Καβάλα)

 

Ιστορία και Ιστορίες/ Ιστορίες με Ιστορία

ΑΚΥΛΛΑΣ ΚΑΡΑΖΗΣΗΣ, ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ, ΜΑΝΟΣ ΒΑΒΑΔΑΚΗΣ, ΚΩΣΤΑΣ ΒΟΜΒΟΛΟΣ θ ε α τ ρ ι κ ό  α ν α λ ό γ ι ο 

Σημειώσεις, σχέδια, νότες όλα παλίμψηστα για τον ΝΙΚΟΑΛΑΟ ΠΛΑΣΤΗΡΑ / ΤΗΕ BLACK RIDER

 Τι θυμηθήκαμε;

ΠΗΝΕΛΟΠΗ ΜΠΕΝΑΚΗ ΔΕΛΤΑ 1874- 1941 : η συγγραφέας των παιδικών μας χρόνων 

 

Μετά την αγγλική κατάκτηση της Αιγύπτου (1882), η οικογένεια έφυγε για την Ελλάδα κι εγκαταστάθηκε στην Κηφισιά. Τον Δεκέμβριο του 1895, 21 ετών, η Πηνελόπη παντρεύεται το Φαναριώτη Στέφανο Δέλτα (1863-1947), που εργαζόταν στις επιχειρήσεις της οικογένειάς της. Το ζευγάρι απέκτησε τρεις κόρες, τη Σοφία, την Αλεξάνδρα και τη Βιργινία.Ο Στέφανος Δέλτας ήταν φιλoδημοτικιστής κι έδωσε τη δυνατότητα στην Πηνελόπη να μελετήσει με κάθε άνεση τη λογοτεχνική παραγωγή της δημοτικής και να έρθει σε επαφή με τους πρωτεργάτες της: Πάλλη, Εφταλιώτη, Βλαστό, Παλαμά  και τον Ίωνα Δραγούμη.Η γνωριμία της με τον Δραγούμη, όταν αυτός υπηρετούσε ως πρόξενος στην Αλεξάνδρεια το 1905, εξελίχθηκε σ’ ένα δυνατό έρωτα που όμως δεν είχε συνέχεια. Από το 1906 έως το 1913, η Πηνελόπη Δέλτα έζησε με την οικογένειά της στη Φραγκφούρτη. Εκεί γνωρίστηκε με τον Μανόλη Τριανταφυλλίδη και μέσω αυτού με τη νεότερη γενιά των δημοτικιστών. Η Πηνελόπη ζούσε πάντα με το όραμα της Μεγάλης Ιδέας που το ενδυνάμωσαν οι νικηφόροι Βαλκανικοί Πόλεμοι. Γι’ αυτό το λόγο θαύμαζε το βασιλιά Κωνσταντίνο παρά την απογοήτευσή της από τη στάση του απέναντι στην Επανάσταση στο Γουδί (1909), που εκφράστηκε στο βιβλίο της «Παραμύθι χωρίς Όνομα» (1910). Η φιλία της, όμως, με τον μεγάλο πολιτικό εκδηλώθηκε μετά την επιστροφή της στην Αθήνα τον Σεπτέμβριο του 1916.  Παρά την άσχημη κατάσταση της υγείας της (προϊούσα παράλυση των άκρων), ήδη από το 1925, ανέλαβε σημαντικές πρωτοβουλίες για την περίθαλψη και την οικονομική ενίσχυση των προσφύγων από τη Βουλγαρία και τη Μικρά Ασία. Τότε γνωρίστηκε με τον ΝΙΚΟΛΑΟ ΠΛΑΣΤΗΡΑ με τον οποίο αλληλογραφούσε τακτικά μέχρι την επιβολή της Μεταξικής δικτατορίας. Του συμπαραστάθηκε ηθικά και υλικά στο αποτυχημένο κίνημα της 6^ης -3-1933. Ένα από τα επακόλουθα του κινήματος Πλαστήρα ήταν η απόπειρα δολοφονίας του Βενιζέλου αργά το βράδυ της 6ης Ιουνίου, καθώς επέστρεφε μαζί με τη σύζυγό του Έλενα στην Αθήνα, ύστερα από δείπνο στο σπίτι των Δέλτα στην Κηφισιά.

Στις 27 Απριλίου 1941 η Πηνελόπη Δέλτα πήρε δηλητήριο που κρατούσε πάντα κοντά της και πέντε μέρες αργότερα, άφησε την τελευταία της πνοή, σε ηλικία 67 ετών. Στην πλάκα του τάφου της χαράχτηκε η λέξη: «Σιωπή».

 

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΠΛΑΣΤΗΡΑΣ :  Καρδίτσα 1883- Αθήνα 1953 

Ικανότατος στρατιωτικός, τίμιος πολιτικός και υπόδειγμα ανθρώπου. Γεγονότα που τον χαρακτήρισαν ήταν η ανδρεία και οι πολεμικές του ικανότητες, η διακριτική προσφορά του μισθού του σε φτωχούς, η άρνησή του να βολέψει από τη θέση του τον άνεργο αδερφό του και το ότι πέθανε και ο ίδιος χωρίς ποτέ να αποκτήσει περιουσιακά στοιχεία. Έγινε γνωστός για τη δράση του κατά τους Βαλκανικούς πολέμους (όπου απέκτησε το προσωνύμιο Μαύρος Καβαλάρης) Ήταν φιλοβενιζελικός. Το 1914 πήρε μέρος στο Βορειοηπειρωτικό αγώνα Πρωθυπουργός  το 1945 ,1950, 1952.

 Μετά την ήττα του Βενιζέλου στις εκλογές του 1920, πολλοί βενιζελικοί αξιωματικοί απομακρύνθηκαν από το στράτευμα, ενώ χάρη σε απειλή ανταρσίας της 13ης Μεραρχίας, «ο αγαπητός στους άνδρες του Πλαστήρας απέφυγε τη μετάθεση» αν και συκοφαντήθηκε για «περιύβριση του Βασιλέως Κωνσταντίνου». Τελικά αποκαλύφθηκε η εις βάρος του ψευδής καταγγελία. Στη Μικρασιατική εκστρατεία έδωσε πολλές νικηφόρες μάχες με λίγες απώλειες που τον έκαναν γνωστό στους Τούρκους. Οι τελευταίοι τον ονόμασαν «Καρά-Πιπέρ» (μαύρο πιπέρι), ενώ το 5/42 Σύνταγμα Ευζώνων έγινε γνωστό ως «Σεϊτάν Ασκέρ» (Στρατός του Διαβόλου). Επίσης, επικηρύχθηκε από τονΜουσταφά Κεμάλ. Κατά την προέλαση του Ελληνικού Στρατού το καλοκαίρι του 1921 πέρα από το Σαγγάριο , το Σύνταγμα έφθασε μέχρι το Καλτακλί. Στην τουρκική επίθεση της 13ης Αυγούστου 1922 στο Αφιόν Καραχισάρ στάλθηκε να ενισχύσει την άμυνα του υψώματος Καλετζίκ, στρατηγικής σημασίας για την ελληνική άμυνα, απέτυχε όμως να το κρατήσει και να το ανακαταλάβει. Την επομένη το 5/42 Σύνταγμά του και οι υπόλοιπες μονάδες, ύστερα από νέες τουρκικές επιθέσεις, ανατράπηκαν και υποχώρησαν, εγκαταλείποντας τα πυροβόλα. Ο διοικητής του Α΄ Σώματος Στρατού διέταξε τακτική υποχώρηση. Η 13η Μοίρα Ορειβατικού Πυροβολικού που συμπορευόταν με το 5/42, εγκαταλείφθηκε μόνη χωρίς προστασία και έχασε τρία από τα πυροβόλα της. Για μη συμμόρφωση σε διαταγές τον Αύγουστο του 1922 προτάθηκε η παραπομπή του σε στρατοδικείο διότι, σύμφωνα με την ανακριτική επιτροπή, προέκυψαν σοβαρά στοιχεία, επί τη βάσει των οποίων δέον να στηριχθή κατηγορία προς ποινική δίωξίν του. Το στρατοδικείο δεν έγινε διότι ήδη τον Σεπτέμβριο ο Πλαστήρας έκανε κίνημα και όρισε δική του κυβέρνηση. 

Το 1922, ανέλαβε την αρχηγία της επαναστατικής επιτροπής (από όπου απέκτησε και το προσωνύμιο 'Αρχηγός'). Τον Σεπτέμβριο του 1922 μετέβη στην Αθήνα όπου ανέτρεψε την κυβέρνηση και υποχρέωσε τον βασιλιά Κωνσταντίνου Α΄ σε παραίτηση υπέρ του γιου του Γεωργίου Β΄και σχημάτισε επαναστατική κυβέρνηση, χωρίς όμως να συμμετάσχει σ' αυτήν. Με τη φροντίδα του περιθάλπτηκαν και στεγάστηκαν εκατοντάδες χιλιάδες πρόσφυγες και με νομοθετικό διάταγμα (14 Φεβρουαρίου 1923), έδωσε λύση στο αγροτικό ζήτημα, διανέμοντας το μεγαλύτερο μέρος των τσιφλικιών στους ακτήμονες. Χάρη σ' αυτόν και τον Θεόδωρο Πάγκαλο αναδιοργανώθηκε ο Στρατός και ανασυντάχθηκε η Στρατιά του Έβρου, δίνοντας ένα βοήθημα στο Βενιζέλο, κατά τις διαπραγματεύσεις για τη Συνθήκη της Λωζάνης, περιορίζοντας τις απαιτήσεις του Κεμάλ. Επίσης υποστήριξε και ανέλαβε την ευθύνη για την «Εκτέλεση των Έξι», κατευνάζοντας τον λαό που ζητούσε την τιμωρία των υπεύθυνων για τη Μικρασιατική Καταστροφή .

Με τη λήξη του Εμφυλίου ήταν πρωταγωνιστής στην πολιτική ζωή ως αρχηγός της ΕΠΕΚ Το σύνθημά του ήταν η λέξη «Αλλαγή». Σχημάτισε δύο φορές κυβέρνηση συνασπισμού από κόμματα του κέντρου την περίοδο 1950-1952  που χαρακτηρίστηκε ως «κεντρώο διάλειμμα». Ως πρωθυπουργός άσκησε μετριοπαθή πολιτική με πλούσια δράση. Ασχολήθηκε με την εξάλειψη των συνεπειών του Εμφύλιου και την οικονομική και κοινωνική ανασυγκρότηση, με ένα  πρόγραμμα εθνικοποιήσεων, κοινωνικών παροχών, διανομής γης στους ακτήμονες, χορήγησης ψήφου στις γυναίκες. Στη δεύτερη περίοδο της πρωθυπουργίας του συνεργάστηκε με το κόμμα των Φιλελευθέρων. Λόγω της αναγκαστικής συνεργασίας και λόγω της πίεσης των ανακτόρων και των δεξιών κομμάτων συμβιβάστηκε και δεν καλλιέργησε την εθνική συμφιλίωση που επιθυμούσε, όσο θα ήθελε. Αρχικός του στόχος ήταν η κατάργηση των στρατοδικείων και των ειδικών αντικομμουνιστικών νόμων, η απελευθέρωση των εκτοπισμένων και η κατάργηση του θεσμού της διοικητικής εκτόπισης, η κατάργηση της θανατικής ποινής.Απέτυχε να αποτρέψει την εκτέλεση του Νίκου Μπελογιάννη και των συντρόφων του στις 30 Μαρτίου 1952.

Η λήκυθος  με την καρδιά του, σκεπασμένη με την ελληνική σημαία, μεταφέρθηκε (όπως ήταν η επιθυμία του ίδιου του Μαύρου Καβαλάρη) στην Καρδίτσα σε μια σεμνή τελετή στις 2 Νοεμβρίου 1980.

ERIC VUILLARD, Ημερήσια διάταξη

1938,  Ευρώπη,  ναζιστική Γερμανία,  Αυστρία, Χίτλερ, πόλεμος

12 Μαρτίου 1938: Στην ημερήσια διάταξη βρίσκεται η προσάρτηση της Αυστρίας. Τα επίκαιρα απαθανάτισαν μια εικόνα μηχανοκίνητων στρατευμάτων, τρομερής ισχύος, την εικόνα μιας σύγχρονης εκδοχής της ειμαρμένης. Ωστόσο, πίσω από τη στομφώδη προπαγάνδα του Γκαίμπελς υπήρξε ένας πόλεμος-αστραπή της συμφοράς, με τα πάντσερ ακινητοποιημένα, λόγω μηχανικής βλάβης, στους αυστριακούς δρόμους… Βρισκόμαστε πολύ μακριά από τον μύθο! Η ιστορία των παρασκηνίων της εγκαθίδρυσης του ναζιστικού καθεστώτος, ένα σύμφυρμα από πραξικοπηματικές ενέργειες και ωραία λόγια, μια σειρά από οργίλες τηλεφωνικές κλήσεις και χονδροειδείς απειλές, φανερώνει μια εντελώς διαφορετική πλευρά, πολύ λιγότερο ένδοξη.
Ο συγγραφέας επικεντρώνεται στη δραματικότητα και την τραγικότητα των στιγμών  λίγο πριν ξεσπάσει η θύελλα πολέμου απανταχού της Ευρώπης. Οι διάλογοι είναι συγκλονιστικά αποκαλυπτικοί και διαγράφουν την ένταση κάτω από την οποία όλα διαδραματίζονται εντός λίγων ημερών. Δεν υπάρχει κανένα περιθώριο αισιοδοξίας ή ελπίδας ακόμα και όταν υπογράφεται η υποτιθέμενη και ψευδεπίγραφη συνθήκη ειρήνης μεταξύ Ιταλίας, Γερμανίας, Γαλλίας και Αγγλίας.
 Ο Vuillard γράφει χαρακτηριστικά: «Η αληθινή σκέψη μένει πάντα κρυφή, από τις απαρχές του κόσμου. Σκεφτόμαστε αποσπασματικά, κλεισμένοι σε γυάλα. Εκεί μέσα η ζωή κυλάει αργά, υπόγεια, σαν τους χυμούς στα δέντρα».
 «Δεν μπορείς καν να πεις ότι επέλεξαν να πεθάνουν με αξιοπρέπεια. Όχι. Δεν είναι μια εσωτερική απελπισία που τους αφάνισε. Η δυστυχία τους είναι κάτι το συλλογικό. Και οι αυτοκτονίες τους, το έγκλημα κάποιου άλλου». 
«Δεν πέφτουμε ποτέ δυο φορές στην ίδια άβυσσο. Αλλά πέφτουμε πάντα με τον ίδιο τρόπο, με γελοιότητα και τρόμο. Και τόσο πολύ θα θέλαμε να μην ξαναπέσουμε, που προβάλλουμε αντίσταση, που ουρλιάζουμε». 
«Το μυαλό είναι ένα όργανο απροσπέλαστο. Τα μάτια δεν φανερώνουν τη σκέψη, οι μόλις αντιληπτές εκφράσεις είναι δυσνόητες για τους άλλους ͘  θα έλεγε κανείς ότι ολόκληρο το σώμα είναι ένα ποίημα που φλέγεται, από το οποίο, μάλιστα, οι διπλανοί μας δεν καταλαβαίνουν λέξη».

Ένας συγκλονιστικός μύθος...

Η βασίλισσα του Σαβά και ο βασιλιάς Σολομώντας
Μια μοναδική ερωτική ιστορία, σμίξιμο δύο ηγεμονικών μορφών και συγκλονιστικών πνευμάτων του παλαιού κόσμου.
Το πιο αισθησιακό αίνιγμα της αφρικανικής και της παγκόσμιας ιστορίας, τέχνης, πολιτικής, θρησκείας και ανθρώπινης φαντασίας.
Μπαλκίς, Μακέντα, Σέμπα, γυναίκα γρίφος από μόνη της, σύμβολο και πρότυπο λατρείας σε όλο τον κόσμο εδώ και 3.000 χρόνια περίπου.
Γερμανοί αρχαιολόγοι από το Αμβούργο, ισχυρίστηκαν ότι ανακάλυψαν το αρχαίο παλάτι της στη χώρα της Αιθιοπίας.Σύμφωνα με τις μαρτυρίες τους, τα ερείπια του παλατιού χρονολογούνται από τον 10ο αιώνα π.Χ., και παρέμειναν θαμένα για αιώνες κάτω από το παλάτι ενός χριστιανού βασιλιά.
Σύμφωνα με τους Άραβες, η βασίλισσα Μπαλκίς ή Μακέντα κατά τους Αιθίοπες, βασίλεψε με την καρδιά γυναίκας, αλλά με το μυαλό και το σθένος ενός άντρα. Κατά τον θρύλο της Αιθιοπίας, γεννήθηκε το 1020 π.Χ.και στα 15 της χρόνια στέφθηκε βασίλισσα κληρονομώντας το θρόνο ύστερα από το θάνατο του πατέρα της. Σύμφωνα με τις περισσότερες μαρτυρίες δεν παντρεύτηκε ποτέ.
Πολλές ιστορίες αφηγούνται πως ο Σολομών είχε την δυνατότητα να επικοινωνεί με τα ζώα, μιλώντας την ίδια γλώσσα μαζί τους, και το πως το πουλί Hoopoe (τσαλαπετεινός) που βρισκόταν στην υπηρεσία του, τον ενημέρωσε για την ύπαρξη της Μπαλκίς και του βασιλείου της, και αποτέλεσε το μεσάζοντα μεταξύ τους ώσπου να καταστεί δυνατή η περίφημη συνάντησή τους.
Η Μπαλκίς μαθαίνει για το βασίλειο του Σολομώντα, για τα αμύθητα πλούτη, για την ισχυρή στρατιωτική του δύναμη και την επιρροή του στο εμπόριο. Μαθαίνει για την υπεροχή του στη διακυβέρνηση, τον εξαίρετο τρόπο με τον οποίο καταφέρνει να κερδίζει τις καρδιές ακόμα και των εχθρών του, καθιστώντας τον ως τον καλύτερο βασιλιά που έχει υπάρξει ποτέ επί της γης.
Αποφασίζει να τον επισκεφτεί ύστερα από πρόσκλησή του, στο βασίλειο του στην Ιερουσαλήμ με στόχο να τον δοκιμάσει με μια σειρά από έξυπνους γρίφους, για να αποδείξει από μόνη της τη σοφία του βασιλιά που τόσοι και τόσοι μιλούσαν. ‘’Γνώση και σοφία επιθυμώ και η καρδιά μου λαχταράει για κατανόηση. Πνίγομαι από αγάπη για τη σοφία του νου. Γιατί η σοφία είναι πιο ακριβή από χρυσάφια και ασήμια. Πιο γλυκιά από το μέλι και πιο μεθυστική από το κρασί, πιο φωτεινή από τον ήλιο. Είναι πηγή απόλαυσης για την καρδιά, λάμψη για τα μάτια, δύναμη και ασπίδα για το σώμα…”

Όταν ο Σολομών αποκάλυψε στη βασίλισσα ότι είχε στην κατοχή του την Κιβωτό της Διαθήκης που περιλάμβανε τις Πλάκες με τις Δέκα Εντολές που παρέδωσε ο Θεός στον Μωυσή και πως γι΄ αυτό τον λόγο το Ισραήλ ήταν ο περιούσιος λαός. Η βασίλισσα του Σαβά αποφάσισε τότε ότι τόσο αυτή όσο και ο λαός της θα ασπάζονταν την εβραϊκή πίστη. «Από δω και στο εξής», ορκίστηκε, «δεν θα λατρεύω τον ήλιο, αλλά τον δημιουργό του, τον Θεό του Ισραήλ και οι Δέκα Εντολές του θα ορίζουν εμένα και τη γενιά μου και όλους τους υποτελείς μου».

Ετσι η Αιθιοπία προσηλυτίστηκε αίφνης στον ιουδαϊσμό, γιατί εκείνη την εποχή, απ΄ όσο γνωρίζουμε, οι λαοί υπάκουαν αδιαμαρτύρητα στις αποφάσεις των ηγεμόνων τους. Εν τω μεταξύ η βασίλισσα δεν είχε υποκύψει ακόμα στον δαιμόνιο Σολομώντα.

Είχαν περάσει πλέον επτά μήνες από τότε που η βασίλισσα του Σαβά έφτασε στην Ιερουσαλήμ και σκέφθηκε ότι ήταν καιρός πια να επιστρέψει στη χώρα της για ν΄ ασχοληθεί με τον λαό της. Τότε ο Σολομών αποφάσισε να αφήσει τις περιστροφές και πρότεινε στη βασίλισσα να κοιμηθεί μαζί του στο παλάτι τη νύχτα πριν από την αναχώρησή της, λέγοντάς της ότι ήθελε ν΄ αποκτήσει απογόνους. Η βασίλισσα δεν δέχτηκε την πρόταση του μονάρχη. Και τότε ο Σολομών ετοίμασε μια μεγαλοπρεπή αποχαιρετιστήρια δεξίωση στο παλάτι του, στην οποία κάλεσε όλους τους άρχοντες του βασιλείου. Η βασίλισσα του Σαβά δέχτηκε την πρόσκληση, αλλά έβαλε τον Σολομώντα να της υποσχεθεί ότι, ακόμα και αν κοιμόταν στο παλάτι του, εκείνος δεν θα την άγγιζε. Και ο σοφός μονάρχης δέχτηκε, αλλά ζήτησε σε αντάλλαγμα από τη γυναίκα να του υποσχεθεί με τη σειρά της ότι δεν θα έπαιρνε τίποτα πολύτιμο από το παλάτι του. Στην αντίθετη περίπτωση, ο Σολομών θα μπορούσε να την αγγίξει και να ακολουθήσει τη φυσική διαδικασία που συνοδεύει τα ερωτικά χάδια. Ετσι, λοιπόν, συμφώνησαν. Ο πανούργος Σολομών παρέθεσε ένα πλουσιοπάροχο δείπνο με ψητά καρυκευμένα με αλάτι και μπαχαρικά. Στη συνέχεια, τοποθέτησε ένα κρεβάτι για τη βασίλισσα δίπλα στο δικό του και διέταξε να βάλουν μια κανάτα νερό και ένα ποτήρι δίπλα στο κρεβάτι της. Κατά τη διάρκεια της νύχτας η γυναίκα ένιωσε ακατανίκητη δίψα και ήπιε από την κανάτα. Ο Σολομών που «επαγρυπνούσε πονηρά» στο διπλανό κρεβάτι, την έπιασε απ΄ το χέρι και είπε: «Αθέτησες την υπόσχεσή σου». Εκείνη αποκρίθηκε ότι το νερό δεν είχε αξία και εκείνος της είπε: «Υπάρχει πολυτιμότερο πράγμα από το νερό όταν βρίσκεσαι κάτω από τον ήλιο;». Και με αυτά τα λόγια χώθηκε στο κρεβάτι της βασίλισσας του Σαβά αποφασισμένος να αποκτήσει μαζί της απογόνους. Μετά το πέρας της πράξης έδωσε στη βασίλισσα ένα δαχτυλίδι και της είπε: «Αν ο Θεός μου δώσει απόγονο από σένα και είναι αγόρι, να τον στείλεις στο παλάτι μου· αυτό το δαχτυλίδι θα είναι η απόδειξη ότι είναι γιος μου».

Και έτσι έληξε το ειδύλλιο. Η βασίλισσα του Σαβά μάζεψε τα υπάρχοντά της, ετοίμασε το καραβάνι της και επέστρεψε στην Αιθιοπία στην αυλή του Αξούμ. Και αυτή η ιστορία θα τελείωνε εδώ, αν η βασίλισσα δεν έμενε έγκυος, όπως είχε προβλέψει ο σοφός Σολομών.

Εννέα μήνες αργότερα, η βασίλισσα του Σαβά έφερε στον κόσμο ένα αγόρι, το οποίο ονόμασε Μενελίκ. Οταν μεγάλωσε, η βασίλισσα του αποκάλυψε την καταγωγή του και ο Μενελίκ αποφάσισε να ταξιδέψει για να γνωρίσει τον πατέρα του. Σε ηλικία είκοσι δύο χρονών έφυγε για το Ισραήλ με το δαχτυλίδι του Σολομώντος πριν αποχαιρετιστούν. Αλλά ήταν περιττό: ο μικρός ήταν φτυστός ο παππούς του, ο βασιλιάς Δαβίδ, πατέρας του Σολομώντος, ο οποίος τον αγκάλιασε αναγνωρίζοντάς τον προτού ακόμα εκείνος του δείξει το δαχτυλίδι.