ΕΠΕΚΕΙΝΑ και σύνδρομο ΤΟΥΡΕΤ- I SWEAR

 Η «τέχνη της ευτυχίας», η φιλοσοφία, όπως την ονόμασε ο Σοπενχάουερ, μπορεί να μας θεραπεύσει από τα ισχυρά άγχη μας και τις εσωτερικές διαταραχές,  σε τι διαφέρει από την ψυχανάλυση του Φρόυντ; Η ψυχανάλυση ασχολείται κυρίως με το παθολογικό άγχος, αυτό των εσωτερικών μας αντιφάσεων και μαχών. Η φιλοσοφία αντιθέτως ενδιαφέρεται για το υπαρξιακό άγχος, την υπαρξιακή αγωνία, για την ανθρώπινη κατάσταση, αυτή που είναι κοινή για όλους.

 

 Η μαμά του φίλου του γίνεται  η ψύχραιμη μητρική φιγούρα που δεν είχε ποτέ. Η  βιολογική του μάνα δεν το κατόρθωσε γιατί είχε  όπλο της την αγάπη μαζί με το φόβο. 

Η  Ντόντι είναι ψυχοθεραπεύτρια κι έχει νικήσει τους προσωπικούς της φόβους κι αγωνίες / η μάνα είναι νοσηλεύτρια αλλά η μητρική της ιδιότητα είναι υπεράνω όχι επέκεινα... Η Ντόντι θα ενημερώσει τον εργοδότη του για να τον προσλάβει στη δουλειά γιατί ο Τζον πρέπει  να ζήσει σαν ένας κανονικός συμπολίτης τους

ΑΝ υπάρξει ένας άνθρωπος στη ζωή μας - γονιός, συγγενής, φίλος, δάσκαλος- που μπορεί να κοιτάξει ε π έ κ ε ι ν α , με τα μάτια της ψυχής στην ψυχή του Άλλου / του Συν Ανθρώπου  μπορεί να δημιουργήσει αυτοπεποίθηση και οποιοδήποτε τικ το οποίο διαλύει τις ανθρώπινες σχέσεις και δεν θεραπεύεται... μπορεί να βοηθήσει τον διαφορετικό Άλλον να ορθοποδήσει, να προχωρήσει, να συμβιώσει ...

Αλλιώς κακοφορμίζουν οι αυτοκτονικές τάσεις και οι βίαιες ρατσιστικές αντιδράσεις. 

Αλλιώς περιθωριοποίηση, βία και αδικία,κόλαση για πάσχοντες και μη πάσχοντες. 

Αλλιώς κακοποίηση στην κακοποίηση, βία στη βία, εκκωφαντικές κοπρολαλιές εκατέρωθεν, απολίτιστες συμπεριφορές, κάγκελα και στεγανά πιο σκουριασμένα από τα καθιερωμένα στερεότυπα σε έγκλειστες κοινωνίες του 21ου αιώνα, σε μοντέρνους ανθρώπους του 21ου αιώνα... σε απόγνωση! 

Η φιλοσοφία και η ψυχανάλυση βοηθούν για το ε π έ κ ε ι ν α= μακριά, πέρα 

ή μήπως  αποτελεί στήριγμα ζωής ένας διπλανός-απλός  άνθρωπος που σου λέει: εκφράσου ελεύθερα, δεν σε παρεξηγώ, μην ζητάς συγγνώμη για κάτι που νευρολογικά, λεκτικά, οργανικά, ιατρικά δεν μπορείς να ελέγξεις, σε ''υιοθετώ'' όπως είσαι γιατί βλέπω επέκεινα με τα μάτια της ψυχής την καλή σου ψυχή!!! 

Η στείρα και άγονη εκπαίδευση κλειδώνουν ψυχές, θολώνουν μάτια. Οι γονείς που ζουν το πρόβλημα του παιδιού τους κουράζονται, εξαντλούνται, απογοητεύονται  γιατί κρύβονται, κουκουλώνουν, αποσωβούν και τελικά χαπακώνουν και χαπακώνονται χωρίς το επέκεινα.   

Το ε π έ κ ε ι ν α είναι επί ρ ρημα και μάλλον είναι  κοντά στο ρήμα α π ο δ έ χ ο μ α ι και γ ν ω ρ ί ζ ω

ψ α ύ ω και ψ ά χ ν ω με τα μάτια της ψυχής!

 ΚΑΙ με τέτοια στηρίγματα ( μέσα σε τρέμουλο κι ανασφάλειες) τα άτομα με ιδιαιτερότητες, με αναπηρίες, με διαφορετικές ικανότητες και δεξιότητες μαθαίνουν τον εαυτό τους, ισορροπούν και εκπαιδεύουν και τους άλλους για να τους μάθουν/ να τους καταλάβουν /να τους συγ χωρούν! 

    

 

Διαγνωσμένος με σύνδρομο Τουρέτ, μια νευρολογική διαταραχή η οποία κάνει το σώμα να φέρεται ανεξέλεγκτα, ο Τζον Ντέιβιντσον μεγαλώνει σε μια Βρετανία της δεκαετίας του ’80 που αδυνατεί να τον κατανοήσει. Παρεξηγήσεις, διαζύγιο γονιών, αποβολές από το σχολείο, εκτοπισμός από τη θέση του τερματοφύλακα.... παλεύει να βρει τη φωνή και την ταυτότητά του ενώ κάνει μορφασμούς, βλεφαρίσματα, απότομες κινήσεις του σώματος και του κεφαλιού, χρήση ακατάλληλης και προσβλητικής φρασεολογίας μαζί με κοινωνικά ανάρμοστη συμπεριφορά... Η άγνοια του κόσμου για τη σπάνια κατάσταση που ανακάλυψε πρώτος ο δόκτωρ Ζορζ Ζιλ ντε λα Τουρέτ και ελάχιστοι συμμερίστηκαν τις διαγνώσεις του στις αρχές του 20ού αιώνα ευθύνεται για τη στοχοποίηση των ασθενών, που δεν είχαν, ούτε έχουν την παραμικρή πρόθεση να βλάψουν ή να εξευτελίσουν τους γύρω τους. 

Τα μάτια της ψυχής δεν εμποδίζονται από βωμολοχίες που λένε οι πάσχοντες από το σύνδρομο ΤΟΥΡΕΤ. ΔΕΝ λερώνονται ούτε τα μάτια, ούτε τα αυτιά, ούτε οι ψυχές ΑΝ οι ψυχές είναι καθαρές κι αν οι γύρω βλέπουν ε π έ κ ε ι ν α !   

 https://www.youtube.com/watch?v=kbOC5EKIAKc&t=94s

Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΕΛΥΤΗΣ ΠΟΙΗΤΗΣ

τα δημόσια + τα ιδιωτικά ή τα δημόσια ≤ τα ιδιωτικά

Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΕΛΥΤΗΣ  υπήρξε κάποτε, αυτό είναι αλήθεια (σελ.44) και καθώς ο ποιητής βλέπει από την ανάποδη (σελ.23) είναι Σκληρός και ζητάει τ αδύνατα (σελ. 24) ίσως και τα αβρά… 

Αρχίζουμε από τον ΕΠΙ- ΛΟΓΟ του βιβλίου για να καταλήξουμε στον ΠΡΟ ΛΟΓΟ. Άλλωστε ο εκτροχιασμός είναι αναπόφευκτος (σελ. 22)

Μπορεί είπε ο ΕΛΥΤΗΣ (σελ. 23) γιατί όχι;

Κουράστηκα …φορτωμένος με τόνους ανέμων, τσουβάλια Ιουλίων, καλαθούνες ανθέων (σελ. 26-27) βέβαια άλλοι κουράστηκαν από τα ψέματα, τις πονηριές και τη μικροψυχία των συν ανθρώπων μας.

Έτσι και τα αδειάσω, έσβησα (σελ. 27) Για αυτό, (σελ. 44) 

Τρέμουν, τρίζουν τὰ δαιμόνια. Δῆλον δὲ ὅτι δεῖ καὶ τοῖς ἄλλοις δαίμοσι τούτους ἀρμόσαι εἴπερ δεῖ φύσιν εἶναι καὶ οὐσίαν μίαν καθὸ δαίμονες δαιμόνων, εἰ μὴ κοινὸν ὄνομα ἔξουσι μόνον.

ΠΛΩΤΙΝΟΣ, Εννεάς Γ Ἀλλὰ τί πρέπει νὰ ποῦμε σχετικὰ μὲ τὸν Ἔρωτα καὶ γιὰ τὰ ὅσα λέγονται γιὰ τὴ γέννησή του; Εἶναι φανερὸ ὅτι πρέπει νὰ διαπιστώσουμε ποιὸς εἶναι ὁ Πόρος καὶ ποιὰ ἡ Πενία καὶ κατὰ πόσον αὐτοὶ ταιριάζουν σὰν γονεῖς του. Καὶ εἶναι φανερὸ ὅτι αὐτοὶ πρέπει νὰ ταιριάζουν καὶ στοὺς ἄλλους δαίμονες, διότι οἱ δαίμονες αὐτοὶ καθ᾿ αὐτοὶ πρέπει νὰ ἔχουν τὴν ἴδια φύση καὶ τὴν ἴδια οὐσία καὶ ὄχι μόνο ἕνα κοινὸ ὄνομα.

ΠΛΑΤΩΝ, Συμπόσιον, 203b.

Μα τι τέλος πάντων», είπα, «θα μπορούσε να είναι ο Έρωτας; Μήπως θνητός;»

«Σε καμιά περίπτωση.»

«Τότε τί;»

«κάτι μεταξύ θνητού και αθανάτου.»

«Δηλαδή, Διοτίμα, τι;»

«Δαίμων μέγας, Σωκράτη. Αφού βέβαια καθετί δαιμονικό βρίσκεται μεταξύ θεού και θνητού.»

«Και ποια είναι», είπα εγώ, «η ιδιαίτερη ικανότητά του;»

«Να διερμηνεύει και να μεταφέρει στους θεούς όσα προέρχονται από τους ανθρώπους, και στους ανθρώπους όσα προέρχονται από τους θεούς: τις δεήσεις και τις θυσίες των μεν, τις εντολές και τις ανταποδόσεις των δε.[...]

Δεν είναι λοιπόν ο Έρωτας ποτέ ούτε τελείως φτωχός σε μέσα ούτε πλούσιος. Και μεταξύ σοφίας και ανοησίας βρίσκεται πάλι στη μέση. Τα πράγματα έχουν δηλαδή ως εξής: κανείς θεός δεν αγαπά τη σοφία, ούτε ποθεί να γίνει σοφός -γιατί είναι. [204] Ούτε και κάποιος άλλος αν είναι σοφός, αγαπά τη σοφία. Όμως, από την άλλη, ούτε και όσοι είναι ανόητοι έχουν τον πόθο να γίνουν σοφοί. Γιατί αυτό ακριβώς είναι το ανυπόφορο στην ανοησία, το ότι, χωρίς να είναι κανείς ωραίος, αξιοσέβαστος και γνωστικός, μένει ικανοποιημένος με τον εαυτό του. Όποιος λοιπόν δεν θεωρεί πως κάτι του λείπει, εκείνος και δεν επιθυμεί αυτό που δεν φαντάζεται ότι του λείπει.»

«Ποιοι είναι λοιπόν, Διοτίμα, εκείνοι που φιλοσοφούν, αν δεν είναι ούτε οι σοφοί ούτε οι ανόητοι;»

(b) «Αυτό πια», είπε, «είναι φανερό ακόμα και σε ένα παιδί: όσοι βρίσκονται μεταξύ των δύο. Ένας από αυτούς είναι και ο Έρως. Διότι η σοφία είναι προφανώς από τα ωραιότερα πράγματα, και ο Έρως είναι έρωτας προς το ωραίο. Συνεπώς ο Έρως είναι κατ᾽ ανά­γκην φιλόσοφος, και ως φιλόσοφος είναι κάτι μεταξύ σοφού και ανοήτου. Αιτία και γι᾽ αυτό είναι η καταγωγή του. Ο πατέρας του ήταν σοφός και επινοητικός, η μητέρα του όμως ούτε σοφή ούτε επινοητική.»

Ο  ΕΛΛΗΝΑΣ ΕΛΥΤΗΣ ποιητής γράφει στη σελ. 38: Περιμένω τον  καλλιτέχνη τον ικανό να στήσει , το μνημείο του άγνωστου ιδιώτη.

Φέρτε μου το Θεό, θα συνεννοηθώ αμέσως. Με τους ανθρώπους είναι το δύσκολο (σελ.33)

ΘΑ ΜΠΟΡΟΥΣΑ ΝΑ ΠΕΡΑΣΩ ΜΙΑ ΖΩΗ ΟΛΟΚΛΗΡΗ αντικρύ στο πέλαγος (σελ. 7) 

ΑΓΡΟΤΗΣ ΚΑΙ ΝΑΥΤΙΚΟΣ ΣΥΝΑΜΑ  (σελ. 13)  δούλος ίσως αλλά σε απόσταση αναπνοής από τον άρχοντα  

υγ. τώρα κατάλαβα γιατί το ηγέομαι-ουμαι των αρχαίων από είμαι αρχηγός τελικά έφθασε να σημαίνει  θ ε ω ρ ώ, ν ο μ ί ζ ω! 

Η ΥΔΡΟΓΕΙΑ ΛΑΛΙΑ του ΕΛΛΗΝΑ ΕΛΥΤΗ είναι η οπτική φάση της ελληνικής λαλιάς που ομιλεί και ζωγραφίζει συνάμα (σελ.10)  

Η χαμένη τέχνη της Κριτικής της Δύναμης της Κρίσης, I.Kant.

 

Η έμπνευση της χρήσης της λέξεως αισθητική πηγάζει από την αρχαία ελληνική γραμματεία και πιο συγκεκριμένα από τον Πλάτωνα και την θεωρία των Ιδεών. Η πλατωνική αισθητική θεωρία διαιρείται διττώς. Στο πρώτο μέρος αναφέρεται στην τέχνη και στο δεύτερο μέρος στο ωραίο.

Η τέχνη μιμείται την φυσική ομορφιά η οποία με την σειρά της μιμείται τον κόσμο των Ιδεών. Ενώ στην θεωρία περί ωραίου αναφέρει ότι  η Ψυχή με γνώμονα τον έρωτα ανέρχεται βαθμιαία στο ύψιστο επίπεδο στην Ιδέα του Κάλλους.

Το όνομα ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ εμφανίζεται τον 18^ο αιώνα από τον ορθολογιστή Alexander Gottlieb Baumgarten ο οποίος εισάγει τον όρο το 1735 και συστηματοποιεί τον όρο Αισθητική (Aesthetica) το 1750, ορίζοντας την αισθητική ως «επιστήμη της αισθητηριακής γνώσης».

Η αισθητική φιλοσοφία εδραιώνεται ως ξεχωριστός φιλοσοφικός κλάδος τον 18^ο αιώνα με την Κριτική της Δύναμης της Κρίσης (1790) του Ι. Kant. Η Κριτική της Δύναμης της Κρίσης (ΚΔΚ) είναι το τρίτο βιβλίο - υπενθυμίζοντας ότι έχει προηγηθεί ως πρώτο βιβλίο η Κριτική του Καθαρού Λόγου (ΚΚΛ) και ως δεύτερο η Κριτική του Πρακτικού Λόγου (ΚΠΛ) -. Άρα έχουμε με αύξουσα σειρά την διατύπωση της Θεωρητικής Φιλοσοφίας που η βασική της έννοια είναι η αλήθεια/γνώση (ΚΚΛ), την διατύπωση της Πρακτικής Φιλοσοφίας που η βασική της έννοια είναι το Αγαθό/Καλό και την διατύπωση της Αισθητικής Φιλοσοφίας που η βασική της έννοια είναι το Ωραίο/Υψηλό.

    Το Αληθές και το Αγαθό είναι διαφορετικοί όροι στη Φιλοσοφία. Όμως το τι είναι Ωραίο δεν είναι αυτονόητο. Ο Kant γνωρίζει στην εποχή του – Διαφωτισμός - ότι  διατυπώσεις περί αισθητικής έχουν κάνει και οι ορθολογιστές αλλά και οι εμπειριστές και επιθυμεί να διαφοροποιηθεί. Έτσι ΄΄΄νομοθετεί΄  περί αισθητικής διατυπώνοντας την ΚΔΚ. Έτσι ο Kant διαχωρίζει το Καλό από το Ευχάριστο, το Ωραίο και το Υψηλό και ισχυρίζεται ότι αυτό που αξίζει και είναι σωστό να χαρακτηρίσουμε ως ΩΡΑΙΟ, δεν είναι το πράγμα αλλά το συναίσθημά μας. Δηλαδή αυτό που είναι ΩΡΑΙΟ είναι ένα συναίσθημα.

Τι είναι όμως η θεωρία της Κριτικής Δύναμης της Κρίσης (ΚΔΚ)? Γιατί χαμένη  ή ίσως και ξεχασμένη τέχνη?

Η Κριτική Δύναμη της Κρίσης είναι η θεωρία που διακρίνει το σκέπτεσθαι, από το σκέπτεσθαι ο ίδιος ως εαυτός. 

Τι Δύναμη είναι? Είναι η δύναμη μέσω της οποίας κάνω κάτι δικό μου, τι είναι Κρίση? Κρίση είναι η άρθρωση της μορφής Υπ + ρήμα είναι + Κατηγόρημα, δηλαδή όταν εκφράζω μια κρίση εκφράζω μια πληροφορία με γνώση και οι κρίσεις που κάνω σχετίζονται με το πεδίο που βρίσκομαι. Όταν βρισκόμαστε στο πεδίο της Γνώσης κάνουμε Γνωσιολογικές Κρίσεις (a priori – a posteriori), όταν βρισκόμαστε στο πεδίο της Μεταφυσικής κάνουμε Λογικές Κρίσεις (Αναλυτικές - Συνθετικές) και όταν βρισκόμαστε στο πεδίο της Αισθητικής κάνω Αισθητικές Κρίσεις (Ωραίο – Υψηλό) αλλά στο πεδίο αυτό τις κάνουμε – κρίνουμε - σαν να γνωρίζουμε τον κανόνα περί ωραίου, άρα οι αισθητικές κρίσεις είναι κρίσεις αναστοχαστικές. Τουτέστιν οι κρίσεις μας - σύμφωνα με τον Kant - είναι προσδιοριστικές, δηλαδή ξέρουμε τον κανόνα/το όλον, και τον εφαρμόζουμε στο επιμέρους και αναστοχαστικές δηλαδή κρίνουμε χωρίς να γνωρίζουμε τον κανόνα.

    Όταν εκφράζουμε κρίση περί του ωραίου εκφράζουμε καλαισθητική κρίση δηλαδή μια κρίση που διατυπώνεται από γούστο, με ανιδιοτέλεια, με ενατένιση, βασισμένη στο συναίσθημα -όχι στο αίσθημα-.

Έχουν όμως όλα τα όντα γούστο? Ο Kant απαντά, όχι!, γούστο έχει μόνον ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ. Τα ζώα ως άλογα όντα, επειδή δεν έχουν την δυνατότητα διάκρισης παράστασης και ύπαρξης λαμβάνουν το συναίσθημα ως απλή ευχαρίστηση, ο Θεός ως μόνο έλλογο ον , διαθέτει σκέψη και αίσθηση ως ένα δηλαδή ότι σκέπτεται το βλέπει. Ο άνθρωπος ως ον έλλογης και άλογης φύσης, διαθέτει την ικανότητα να μετατρέπει το υποκειμενικό αίσθημα (…μου αρέσει…) σε καλαισθητική κρίση που αξιώνει εγκυρότητας (…είναι ωραίο…).

Έχουν όλοι οι άνθρωποι ΚΑΛΟ γούστο? Ο Kant απαντά, όχι!, καλό γούστο έχουν όσοι ενατενίζουν και ανιδιοτελώς κρίνουν. (Τι σημαίνει όμως ανιδιοτελώς κρίνουν? Σημαίνει ότι εκφράζουν κρίση αφαιρώντας τις εμπειρικές κλίσεις, αν αφαιρεθεί η εμπειρική κλίση τότε μένει η τυχαιότητα και αν αφαιρεθεί η τυχαιότητα τότε ο Kant λέει ότι μένει η αναγκαιότητα.).  

     

     Έτσι λέει ο Kant , όταν λέμε  «αυτό το λουλούδι μου αρέσει» εκφράζουμε ένα υποκειμενικό αίσθημα, ενώ όταν λέω «αυτό το λουλούδι είναι ωραίο» εκφράζουμε μια καλαισθητική κρίση To τι είναι Ωραίο θα περάσει από το ΄΄΄φίλτρο΄΄ των κατηγοριών ,-αλλιώς δεν θα ήταν Kant-. Τι είναι Ωραίο όμως? Ωραίο είναι αυτό που μας αρέσει χωρίς συμφέρον, αξιώνει καθολικής ισχύς, δεν χωρά σε έννοια, στηρίζεται στο ελεύθερο παιχνίδι Διάνοιας-Φαντασίας, έχει αρμονία και είναι αδιάφορη η ύπαρξη του. Συνοπτικά, το Ωραίο περνώντας από τις καντιανές κατηγορίες στην Κατηγορία της Ποιότητας εκφράζει ανιδιοτέλεια, στην  Κατηγορία της Ποσότητας θα εκφράζει υποκειμενική καθολικότητα (δηλαδή προσδοκία καθολικότητας), στην Κατηγορία της Σχέσης εκφράζει σκοπιμότητα χωρίς σκοπό (δηλαδή το ωραίο δεν έχει σκοπό όμως αισθανόμαστε την ύπαρξη της σκοπιμότητάς του) και στην κατηγορία αυτή λαμβάνει χώρα το ελεύθερο παιχνίδι των γνωστικών δυνάμεων (δηλαδή η διάνοια δεν υποτάσσει την φαντασία εντός ενός κανόνα/μιας έννοιας) και τέλος στην Κατηγορία του Τρόπου εκφράζει γνώση χωρίς έννοια -στον Κant η γνώση διαιρείται σε συγκεκριμένη και εν γένει, το Ωραίο είναι εν γένει γνώση δλδ ικανή προς μάθηση//γνώση-, θα λέγαμε ότι γνωρίζουμε ότι κάτι βγάζει νόημα αλλά το τι είδους νόημα είναι δεν δύναται να περιχαρακωθεί σε έννοια.

Στο σημείο αυτό κάνει την εμφάνισή της η εύνοια της φύσης. Ο υπέροχος ρόλος της φύσης σε όλη την ανωτέρω ανάλυση, μας καθιστά μύστες της υπεροχής της σκέψης και της φύσης σε μια μυστική συνεργασία κόσμου και ανθρώπου. Διότι από τα παραπάνω μάθαμε  ότι ΜΟΝΟ οι ΑΝΘΡΩΠΟΙ έχουμε την πολυτέλεια να έχουμε αισθητική εμπειρία λόγω της διττής μας φύσης. Έτσι όταν κοιτάζουμε ένα λουλούδι (χρήση οπτικής ικανότητας κ φαντασίας), λέμε αυτό το λουλούδι είναι ωραίο διατυπώνουμε μια καλαισθητική κρίση (χρήση ικανότητας του σκέπτεσθαι ως εαυτός -διάνοια) , λέμε «είναι ωραίο» περνώντας πρωτίστως από τις κατηγορίες καταλήγοντας στην γνώση χωρίς έννοια, όμως εδώ η φύση παίρνει την σκυτάλη και μας κλείνει το μάτι. Το λουλούδι είναι ένα δείγμα της φύσης, άρα η φύση στο δείγμα της αυτό μας κάνει ένα δώρο. Γινόμαστε δέκτες μιας εύνοιας που ξεπερνά τις ανάγκες μας, ελεύθερα αισθανόμαστε ευαρέσκεια, άνευ εννοιών, άνευ και εν αγνοία νόμων, άνευ σκοπού και νοήματος, σαν να λέει η φύση «να, σε αυτό μου το δείγμα, είμαι έτσι για να σε ευχαριστήσω».

    Έτσι η χαμένη ή ξεχασμένη τέχνη της κρίσης δεν είναι μια βιαστική γνώμη ή αυθαίρετη άποψη. Είναι η ιδιαιτερότητα να βλέπουμε το επιμέρους ιδιαίτερο σε ένα σύνολο ενός ευρύτερου νοήματος. Είναι η ιδιαιτερότητα της αισθητικής φιλοσοφίας που μας προσφέρει την δυνατότητα να στεκόμαστε απέναντι σε ένα έργο τέχνης, σε ένα τοπίο, σε ένα λουλούδι σε έναν άλλον άνθρωπο χωρίς να σκεφτόμαστε τι μας προσφέρει. Μας διδάσκει ότι μπορούμε να είμαστε ωραίοι άνθρωποι, μέσα σε μια εποχή  που η κοινωνία αναπτύσσεται ραγδαία, κατακλύζεται από πληροφορίες, μαθαίνει στους πολίτες της ότι το ΩΡΑΙΟ είναι αυτό που φέρνει χρήματα, οι άνθρωποι είναι ωραίοι όταν αποκτούν τεχνητή νοημοσύνη, χρήματα, σπίτια, αυτοκίνητα. «Η κοινωνία δεν απορροφά φιλοσόφους» μου είπε κάποιος την πρώτη μέρα στο πανεπιστήμιο, άρα το τμήμα δεν είναι ωραίο ... κ.α.

   Όταν συγκινούμαστε μπροστά σε ένα ηλιοβασίλεμα ή μπροστά σε ένα τμήμα Φιλοσοφίας, δεν το κάνουμε επειδή εξυπηρετεί κάποιο σκοπό, η εμπειρία αυτή, είναι αυτή που ονομάζει ο Kant ανιδιοτελής ευαρέσκεια. Είναι η στιγμή που ο άνθρωπος παύει να είναι καταναλωτής και γίνεται απλώς και απλός άνθρωπος. Πιθανώς και για τον λόγο αυτό οι ανθρωπιστικές σπουδές δεν θα μπορέσουν να αντικατασταθούν από κανέναν φιλοσοφικό αλγόριθμο. 

    Μελετώντας τον Kant κατάλαβα ότι δεν φυσάω σκόνες του παρελθόντος από σκονισμένα συγγράμματα, αλλά ότι διδάσκομαι να κρίνω χωρίς προκατάληψη, να ξεχωρίζω το ευχάριστο, το καλό, το ωραίο, το υψηλό, το ηθικό, το ελεύθερο. Σε  μια εποχή που όλα μοιάζουν να έχουν τιμή, η Κριτική της Κριτικής Δύναμης μας θυμίζει ότι τα σημαντικότερα πράγματα εξακολουθούν να έχουν αξία. Ίσως λοιπόν η πρόκληση της εποχής μας να μην είναι η δημιουργία εξυπνότερων μηχανών αλλά η δημιουργία ανθρωπινότερων ανθρώπων.

 

Παύλος Κεφάλας

Τεταρτοετής φοιτητής του τμήματος Φιλοσοφίας

Πανεπιστημίου Πατρών