Νεανική σκηνή αλλά...

ΒΙΝΤΣΕΝΤΖΟΣ  ΚΟΡΝΑΡΟΣ, Ερωτόκριτος 1713

ΚΘΒΕ, Μονή Λαζαριστών, Εφηβική σκηνή  2023-2024

 

 

Εκκεντρικότητα ο εκσυγχρονισμός του κλασικού;

Η κρητική λύρα έγινε τρομπόνι και ντράμς.

Ο πόλεμος και οι κονταρομαχίες έγιναν ταγκό.

Η ανδροκρατούμενη κοινωνία έγινε στεντόρειο Αααααααα!

Τα δικαιώματα της γυναίκας στο επίκεντρο αλλά με μια αφήγηση στην κρητική διάλεκτο που δεν μπορούσε να παρακολουθήσει το κοινό.

Οι μοντέρνες παρεμβάσεις μουσικές και χορευτικές έμειναν μετέωρες και άσχετες γιατί δεν παρακολουθούσαν το κείμενο που δεν καταλάβαιναν οι θεατές-ακροατές.

Πώς να αποκωδικοποιήσεις συμβολισμούς όταν δεν ενωτίζεσαι το κείμενο;

ΜΕΝΕΛΑΟΣ ΛΟΥΝΤΕΜΗΣ ~ ΤΟΛΗΣ ΝΙΚΗΦΟΡΟΥ ~ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΑΠΑΚΩΣΤΑΣ

 

Έκανε κρύο. Κάποια στιγμή φτάσανε στο κονάκι του, κι ο δάσκαλος άνοιξε την πόρτα και του ‘κανε «ορίστε».

Ο Μέλιος μπήκε διστάζοντας.
-Σφίξε πρώτα ένα ρούμι… είπε ο δάσκαλος, κατεβάζοντας μια μπουκάλα. Κάνει καλό στο ξεπάγιασμα. Στο αναμεταξύ, εγώ ανάβω τη σόμπα. Δε μου είπες, όμως, τ’ όνομά σου.
-Μέλιος.
-Δικούς σου έχεις; Όχι.
Έσκισε μ’ ένα παλιομάχαιρο λίγο δαδί και το ‘χωσε στη   σόμπα.
-Κακό… Ένα είδος συγγενείς, βέβαια, είναι και… τα βιβλία, αλλά, όπως και να το πεις… να, κι εγώ έρημος είμαι δω.
Είχε μια θλίψη όλη η  κάμαρα, καθώς την έδειχνε.
-Ώστε, σα να λέμε, είσαι διαβασμένος… του λέει λίγο πιο  ύστερα. Και πού τα εξοικονόμησες τα βιβλία;
-Απ’ τον καντηλανάφτη.
-Ω… ο Περδικόπουλος!
-…Τ’ άλλα τ’ αγόρασα.
Ο δάσκαλος έτριψε ένα σπίρτο και το πέταξε στη σόμπα.
-Κρίμα να μη γνωριζόμαστε ενωρίτερα… θα γλίτωνες τόσα έξοδα. Κοίτα…
Τα ράφια του ήταν γεμάτα.
-Ιστορία, Λογοτεχνία, Ποίηση… Φιλοδοξώ να πάω για μετεκπαίδευση. Εσύ;
-Θα δουλέψω όλο το χρόνο, και το φθινόπωρο θα ξαναπάω στο Γυμνάσιο.
-Σε ποιά τάξη;
-Στην τρίτη.
-θα τα πας πολύ καλά με τα μαθήματα… μα… όχι και με τους δασκάλους. Δε  θα σου συγχωρήσουν ποτέ την πολυμάθειά σου.
-Όχι  όλοι… είπε δειλά ο  Μέλιος.
-Μπράβο!… Λοιπόν, φίλε μου — είμαστε φίλοι, ε; — θα σου πω κάτι… Νομίζω πώς ήμουν ναυαγός σ’  ένα ακατοίκητο νησί, και ξαφνικά βρήκα έναν άνθρωπο, θα ‘ρχεσαι κάθε μέρα… ε;
-Φυλάω τα γελάδια… είπε ο Μέλιος.
-A, ναι, ξέχασα… Τότε λοιπόν τα βράδια.  Έ; Σε βλέπω αναποφάσιστο.
-Όχι… αλλά… έκανε κομπιάζοντας ο Μέλιος… άμα τον αφήσω μόνον, κλαίει…
-Ποιος;
-Ο… ο … Μπάλιος.
-Μπάλιος; Τί σου είναι τούτος;
-Είμαστε πολύ φίλοι.
-Τσομπανόπουλο;
-Τσομπανόσκυλο.
-Χα!… είπε ο δάσκαλος, κάπως πειραχτικά. Βλέπω είσαι και ζωόφιλος.
-Όχι… Τον γλύτωσα από ένα πηγάδι, και τώρα αγριεύεται να μείνει μόνος. Φοβάται πως θα τον ξαναρίξουνε.
-Συγχώρεσέ με… λέει ο δάσκαλος σοβαρά. Είσαι πονετική καρδιά. Κι εγώ δεν πάω παραπίσω. Έχω κι εγώ έναν Μεϊντάνη κάτου.
-Ρε, Μεϊντάνη! Έλα πάνω!…
Ένα καψαλό σκυλί έβγαλε καχύποπτα το κεφάλι του.
-Του είχανε δεμένο στην ουρά του έναν τενεκέ και του τον έλυσα. Κι από τότε περιμαζεύτηκε εδώ. Που τον κοιμίζεις εσύ;
Ο Μέλιος έσκυψε ντροπιασμένος το κεφάλι.
-Ξεπαγιάζουνε τα πόδια μου… είπε, χώνοντας αμήχανα το δάκτυλο μες το ποτήρι.
-Και λοιπόν;
-Έρχεται και κάνει κουλούρα γύρω στα πόδια μου.
Ο δάσκαλος τον κοίταξε συγκινημένος.
-Λοιπόν, έχεις σπουδαίο φίλο, Μέ… Μέ…
-Μέλιο.
-Μέλιο, σε ζηλεύω… Πάρε το φίλο σου καμιά μέρα και φέρτονε, να κάνουνε παρέα με το Μεϊντάνη. Θα ΄χει κι αυτός ο φουκαράς λίγη συντροφιά.
-Τι λες;
-Καλά, είπε ο Μέλιος.

     .........................................................................................................................................................

Τόλης Νικηφόρου, «Αδέσποτα»

τ' αδέσποτα σκυλιά, τ' αδέσποτα παιδιά, οι αδέσποτες ψυχές.

 άγριες, φωτεινές, ευάλωτες.

 όχι ότι δεν έχουν κύριο και αφέντη. 

μόνο που αιώνες τώρα απουσιάζει εκείνος στην άλλη άκρη τ' ουρανού.

τα αδέσποτα σπάνια ξεγελούν τη θλίψη τους, 

στήλη καπνού στις κόρες των ματιών τους που αναθρώσκει από μια μακρινή πατρίδα.

                                                    Από τη συλλογή Ένα λιβάδι μέσα στην ομίχλη που ονειρεύεται (2002)

.....................................................................................................................................................

Δ.ΠΑΠΑΚΩΣΤΑΣ, Αδέσποτα σκυλιά

 Ούτε πεζά ούτε ποιήματα.Μικρά αταξινόμητα γραπτά τα χαρακτηρίζει ο ίδιος: "Γυρνάνε δώθε κείθε δήθεν χωρίς σκοπό. Περιφέρουν τα μικρά τους όνειρα. Αδέσποτα γραπτά, σκέψεις, εικόνες κι αισθήματα, σκόρπια στο χρόνο και στο σπίτι". Μνήμες και φωτογραφίες απ’ το παρελθόν και το μέλλον, η μικρή ιστορία του καθενός μας μέσα στη μεγάλη Ιστορία, οι φίλοι, τα όνειρα, τα λαϊκά τραγούδια.......

 

 

 

ΥΓ.1  τελικά είμαστε ακόμη παιδιά; βλέπουμε ουρανούς; κοιτάζουμε στη γη; 

ΥΓ.2  όλοι χρωστάμε κάπου ένα σ΄αγαπώ και μία συγγνώμη Μ.ΛΟΥΝΤΕΜΗΣ

                              

ΟΜΑΡ ΚΑΓΙΑΜ, Ρουμπαγιάτ

 

1048-1131
Πέρσης φιλόσοφος, μαθηματικός, αστρονόμος, ποιητής. Ασχολήθηκε με την άλγεβρα και την ευκλείδεια γεωμετρία και συνέβαλε στην κατανόηση της θεωρίας των παράλληλων γραμμών. Γύρω στο 1074 εγκατέστησε αστεροσκοπείο και συνέταξε κατάλογο με ουράνια σώματα. Ο Αλ-Ζαμακσάρι (μεσαιωνικός Ιρανός Μουσουλμάνος λόγιος) αναφέρεται σ' αυτόν ως "τον παγκόσμιο φιλόσοφο". Σε όλη του τη ζωή ο Ομάρ Καγιάμ ήταν ακούραστος: μπορούσε από το πρωί να διδάσκει άλγεβρα και γεωμετρία, το απόγευμα να παρευρίσκεται στο σελτζουκικό δικαστήριο ως σύμβουλος του Μαλίκ Σαχ Α΄,και τη νύχτα να μελετάει αστρονομία και να ολοκληρώνει σημαντικές πτυχές του ημερολογίου Τζαλαλί (αστρικό ημερολόγιο)

Ρουμπαγιάτ= λυρικά τετράστιχα

με περίεργη ρίμα

μεταξύ χαράς και πένθους.

Έγιναν γνωστά στη Δύση από την  παράφραση του Edward FitzGerald (Λονδίνο, 1859)
Τα Ρουμπαγιάτ εκφράζουν έναν βαθύ σκεπτικισμό και μια απέραντη θλίψη για τα ανθρώπινα.

 Πιες το κρασί σου, βρες χαρά με την παρέα σου, και κάνε έρωτα! Ρεαλισμός, ευαισθησία, μελαγχολία!

Στου αφανισμού την έρημο για μια στιγμή σταθείτε.
Απ' της ζωής την Όαση λίγη δροσιά να πιείτε.
Χαράματα ετοιμάστηκε το Μέγα καραβάνι.
Και ξεκινάει για την Αυγή... του Τίποτε. Ω βιαστείτε!

 

Κι αν ήρθα δεν κέρδισε τίποτε η γη από μένα
Κι αν φύγω δεν θα ζημιωθεί τίποτε η γη από μένα
Μα ποιος μπορούσε να μου πει ποιο λόγο να χει ετούτος
Ο πηγαιμός κι ο ερχομός, ο θάνατος κι η γέννα;

 

Για να ζήσεις σοφά τη ζωή σου δεν χρειάζεται πολλά
Απλά να θυμάσαι δύο κύριους κανόνες για αρχή:
Καλύτερα να πεινάς παρά να τρως ότι να’ ναι
Καλύτερα να είσαι μόνος  παρά με οποιονδήποτε.

 

 

 

 

 

Κ.ΥΨΗΛΑΝΤΗΣ- Λ.ΛΕΩΝΤΖΑΚΟΣ , Γυμνόλογα και ΤΟΥΛΟΥΖ ΛΩΤΡΕΚ

 

ΑΝΤΙ ΕΠΙΛΟΓΟΥ 

Υπάρχουν μπουκίτσες λόγου και εικόνας που δεν σε βαρυστομαχιάζουν αλλά απογυμνώνουν  την κοινωνική σου συνείδηση μπαίνοντας σε λέξεις και χρώματα που σε πνίγουν!Υπάρχουν ποιητές και ζωγράφοι που ξε στομίζουν και ανασαίνουν! 

και η Ποίηση λογχίζει τα Εγώ..

Η επιβίωση ξεκουράζεται στις χαραμάδες... 

...μικρές σιωπές πλέκουν τα χείλια μου. Τα παρτέρια ξεθάρρεψαν χτίζουν λουλούδια.

 .............................................................................................................................................................

 Ο Λωτρέκ πέρασε πολύ χρόνο σε οίκους ανοχής, όπου έγινε αποδεκτός από τις πόρνες και τις μαντάμ σε τέτοιο βαθμό που συχνά μετακόμιζε και ζούσε εκεί για εβδομάδες κάθε φορά. Μοιράστηκε τη ζωή αυτών των γυναικών που τον έκαναν έμπιστό τους, ζωγραφίζοντας και σχεδιάζοντάς τες στη δουλειά και στον ελεύθερο χρόνο τους.

Τα τελευταία λόγια του Λωτρέκ στα 36 του που έπασχε από αλκοολισμό και σύφιλη  λέγεται πως ήταν τα εξής: «Le vieux con!» =Γέρος ανόητος!

 ΑΝΤΙ  ΕΠΙΛΟΓΟΥ

 Σε ποιο μαξιλάρι κοιμάται ένας φυλακισμένος (τα έσοδα της ποιητικής συλλογής για κοινωνική απελευθέρωση των φυλακισμένων)και σε ποιο μαξιλάρι ένας σωματικά αδικημένος (το ύψος του Λωτρέκ έφθανε μόλις το 1,5 μέτρο) που ξημεροβραδιάζεται στο Moulin Rouge;  Τιμωρημένοι από συμβατικότητες, ταλαιπωρούμαστε στην καθημερινότητα...

ΧΑΝΑ ΑΡΕΝΤ, Η ανθρώπινη κατάσταση

 

1958  Η Hannah Arendt µελετά  την ικανότητά µας να πράττουµε. Ο όρος «vita activa» δηλώνει τρεις θεμελιώδεις ανθρώπινες δραστηριότητες που αποτελούν και τα τρία κεντρικά μέρη της Ανθρώπινης Κατάστασης. ΜΟΧΘΟΣ, ΕΡΓΑΣΙΑ, ΠΡΑΞΗ.   Η πράξη είναι η μοναδική δραστηριότητα που συνδέει τους ανθρώπους μεταξύ τους, χωρίς να μεσολαβήσουν πράγματα ή ύλη. Πόσο ελέγχουμε τις  συνέπειες των πράξεών µας μέσα στην αλματώδη πρόοδο των θετικών και θεωρητικών επιστημών;

1998 Η  Margaret Canovan στην εισαγωγή , αναλύει διεισδυτικά την επιχειρηµατολογία του βιβλίου και συσχετίζει με το  σήµερα. Όλες οι επαναστάσεις του 1989, που ανέτρεψαν τα σοσιαλιστικά καθεστώτα, χαρακτηρίστηκαν «αρεντιανές». Η ανθρώπινη πράξη είναι το «θαύμα της έναρξης καινούργιων πραγμάτων», όπως γράφει η Μάργκαρετ Κάνοβαν. Νέοι άνθρωποι, που ο καθένας τους είναι μοναδικός και ικανός να παίρνει πρωτοβουλίες, μπορούν να διακόψουν ή να εκτρέψουν αλληλουχίες συμβάντων που έχουν τεθεί σε κίνηση από προηγούμενες πράξεις.

 2023 ΟΜΩΣ  πόσο  προβλέπει- ελέγχει ο άνθρωπος τις συνέπειες των πράξεων του; Σε μια εποχή απόλυτης υπερέκθεσης και κυριαρχίας των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, όπως η δική μας, μπορούμε να νιώσουμε πλήρως τη θέση της Άρεντ «Μια ζωή που αναλώνεται εξ ολοκλήρου στη δημόσια σφαίρα γίνεται, θα λέγαμε, ρηχή. Διατηρεί την ορατότητά της, αλλά χάνει την ιδιότητα της ανάδυσης στο φως από κάποιον πιο σκοτεινό χώρο που πρέπει να παραμείνει κρυμμένος προκειμένου να μην απολέσει το βάθος του». Η αγάπη, γράφει η Άρεντ, σε αντίθεση με τη φιλία, θανατώνεται ή μάλλον κατασβένεται μόλις εκτεθεί σε δημόσια θέα. Και παραπέμπει σ' έναν στίχο του Ουίλιαμ Μπλέικ: «Την αγάπη σου ποτέ μην πεις / την αγάπη που δεν στέργει να ειπωθεί».

Η ΑΡΕΝΤ καταφεύγει σε  φιλοσόφους, αλλά και στον Ηρόδοτο και στον Ησίοδο καθώς και στους πατέρες της Εκκλησίας, στον Ιερό Αυγουστίνο γιατί 

το «ποιος είμαι;» απευθύνεται στον άνθρωπο και «τι είμαι;» απευθύνεται στον Θεό!